แนวทางการจัดการภัยน้ำท่วมผ่านมาตรการทางผังเมืองเพื่อสนับสนุนการพัฒนาย่านพลวัต: กรณีศึกษา ที่ดินประเภทอนุรักษ์ชนบทและเกษตรกรรมบริเวณแขวงลาดกระบัง

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาระบบ กลไก และมาตรการทางผังเมืองที่จะเข้ามาช่วยส่งเสริมให้พื้นที่ที่ถูกกำหนดให้เป็นการใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทอนุรักษ์ชนบทและเกษตรกรรม (ก. 1) ตามผังเมืองรวมกรุงเทพมหานครให้พัฒนาต่อไปได้ ในขณะเดียวกันก็สามารถบรรเทาความเสี่ยงและความรุนแรงจากการเกิดภัยน้ำท่วม ให้พื้นที่เมืองมีความสามารถในการรองรับและปรับตัวได้ ผ่านการศึกษาและวิเคราะห์ความสามารถในการลดความเสี่ยงทั้งเชิงของการเปิดรับความเสี่ยงและความอ่อนไหวขององค์ประกอบพื้นที่ย่านแอร์พอร์ตลิงค์ลาดกระบัง ที่สามารถจำแนกตามแบบจำลองแหล่งที่มา ทางผ่านและตัวรับ (SPR Model) ควบคู่ไปกับศึกษาระบบและมาตรการทางผังเมืองที่ใช้ในจัดการน้ำท่วมของนครนิวยอร์ก มลรัฐนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกา เพื่อนำไปสู่การเสนอแนะแนวทางการพัฒนาย่านพลวัตภัยน้ำท่วมผ่านระบบผังเมืองผลการศึกษาพบว่าองค์ประกอบของพื้นที่ย่านแอร์พอร์ตลิงค์ลาดกระบังที่ยังคงปรากฎรูปแบบความเสี่ยงทั้งเชิงการเปิดรับความเสี่ยงและความอ่อนไหว จึงนำไปสู่ข้อบ่งชี้ว่ามาตรการเชิงลบของผังเมืองรวมกรุงเทพมหานครที่ใช้ในการจัดการภัยน้ำท่วมที่มีอยู่ยังไม่สามารถลดความเสี่ยง หรือรองรับความเปลี่ยนแปลงจากความเสี่ยงภัยน้ำท่วมที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ซึ่งแตกต่างจากการจัดการภัยน้ำท่วมของนครนิวยอร์ที่สามารถวางแผนควบคุมความเสี่ยงภัยน้ำท่วมควบคู่ไปกับการเสริมสร้างการพัฒนาพื้นที่ให้ดำรงต่อไปได้ โดยสามารถสังเคราะห์ออกมาเป็น 3 ประเด็นหลักที่ส่งผลให้การจัดการน้ำท่วมของนครนิวยอร์กมีความแตกต่างจากกรุงเทพมหานคร คือ (1) การคำนึงความไม่แน่นอนของพื้นที่เสี่ยงภัยน้ำท่วม (2) ความสามารถในการรองรับความเสี่ยงภัยน้ำท่วม และ (3) การดำรงไว้ซึ่งความหลากหลายและความมีชีวิตชีวาของพื้นที่เสี่ยงภัยน้ำท่วม ดังนั้นจึงกล่าวได้ว่าทั้งสามประเด็นเป็นสิ่งที่นำมาซึ่งพัฒนาพื้นที่เสี่ยงภัยน้ำท่วมของนครนิวยอร์กให้ไปสู่ย่านพลวัตภัยน้ำท่วมผ่านระบบผังเมือง ทั้งนี้ด้วยรูปแบบโครงสร้างการปกครองที่นำมาซึ่งอำนาจและกลไกในการจัดการพื้นที่เสี่ยงภัยน้ำท่วมที่แตกต่างระหว่างกรุงเทพมหานครและนครนิวยอร์ก ผู้วิจัยจึงเสนอแนะแนวทางการนำ 3 ประเด็นหลักที่ได้จากนครนิวยอร์กมาปรับใช้ผ่านอำนาจและหน้าที่ของการวางและจัดทำผังเมืองของกรุงเทพมหานคร โดยการพัฒนาไปสู่ย่านพลวัตน้ำท่วมของกรุงเทพมหานครสามารถปรากฎออกมาในรูปแบบของการจัดทำผังเมืองเฉพาะในพื้นที่เสี่ยงภัยน้ำท่วมได้ เนื่องจาก (1) การถ่ายทอดนโยบายในการจัดการภัยน้ำท่วมของผังเมืองที่ชี้นำไปสู่การจัดทำผังเมืองเฉพาะ (2) ผังเมืองเฉพาะสามารถลงรายละเอียดที่เสริมสร้างความสามารถในการรองรับความเสี่ยงหรือความเปลี่ยนแปลงของพื้นที่เสี่ยงภัยน้ำท่วม และ (3) ผังเมืองเฉพาะสามารถนำไปสู่การเสริมสร้างสมดุลระหว่างการพัฒนาและการควบคุมพื้นที่เสี่ยงภัยน้ำท่วม