IVO-P De Cortile - Gasthuisstraat Proefsleuvenonderzoek De Cortile te Oldenzaal, gemeente Oldenzaal

<p>Laagland Archeologie heeft in december 2018 een inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven uitgevoerd ter plaatse van het te ontwikkelen plan ‘Cortile’ aan de Gasthuisstraat te Oldenzaal, gemeente Oldenzaal (Ov.). Het plan omvat de sloop van de oude gebouwen van de voormalige huishoudschool ‘Mater Dei’ en de nieuwbouw van 23 stadswoningen rond een centrale binnentuin. Het onderzoek is uitgevoerd ten behoeve van de omgevingsvergunning. Vanwege de ligging in het oude stadscentrum dat in het bestemmingsplan ‘Oldenzaal Binnenstad’ de dubbelbestemming ‘Waarde – archeologie’ heeft, diende er onderzoek te worden uitgevoerd op basis van een vastgesteld PvE. Het proefsleuvenonderzoek was daarbij een voorwaarde bij de vergunning. <br>De keuze voor een onderzoek door middel van proefsleuven lag voor de hand aangezien er op andere wijze zoals booronderzoek of geofysisch onderzoek onvoldoende betrouwbare informatie over de aanwezige archeologische resten verkregen kan worden.</p><p>Op basis van het PvE werden binnen het plangebied in ieder geval de voormalige en van origine vroegmiddeleeuwse ringwalgracht en bebouwingsresten uit de nieuwe tijd verwacht.</p><p>Het veldonderzoek bestond uit het aanleggen van vijf proefsleuven verspreid over het plangebied. Het veldonderzoek kon worden uitgevoerd conform het PvE waarbij alleen de lengte van proefsleuf 1 minder was dan in het PvE was voorgeschreven. Dit was vanwege een aangetroffen zone met asbestverontreiniging.</p><p>Samengevat zijn tijdens het onderzoek twee vindplaatsen aangetroffen. Vindplaats 1 omvat de zone waarin de voormalige ringwalgracht langs de Gasthuisstraat ligt. Een duidelijk insteek van deze gracht is niet goed waarneembaar gebleken en vanwege de maximale diepte van de proefsleuven van circa 2,5 m zijn er ook geen primaire grachtvullingen blootgelegd. <br>Uit boringen bleek de diepte van de gracht nog op circa 3 tot 3,5 m onder het bestaande maaiveld te liggen. Er ligt een dik pakket ophogingslagen of dempingslagen in de gracht waarvan de onderste lagen uit de 14e tot de 15e eeuw lijken te dateren, maar het merendeel van de lagen dateert uit de periode van de eeuwen daarna tot in de 19e eeuw. <br>In het gebied ten zuiden van het schoolgebouw zijn nederzettingssporen aangetroffen. Deze sporen bevinden zich onder een circa 0,8 tot 1,2 m dik ophogingsdek. De sporen bestaan uit paalkuilen en dateren vermoedelijk uit de 14e eeuw. Deze sporen staken in een ouder ophogingspakket dat mogelijk is aangebracht met grond die afkomstig is van het graven van de laatmiddeleeuwse stadsgracht, iets ten zuiden van het onderzoeksgebied. Vermoedelijk is bij de uitbreiding van de stad met de nieuwe gracht en stadsmuur het terrein opgehoogd en daarna als woongebied in gebruik geraakt. </p><p>Beide vindplaatsen hebben op grond van de KNA-waarderingscriteria een zeer hoge score en worden als behoudenswaardig beoordeeld. Vindplaats 1 zal vanwege de nieuwbouw niet noemenswaardig worden aangetast. Vindplaats 2 kan bij ontgravingen van funderingen worden aangetast indien de onderkant van de funderingen op of net boven het sporenniveau worden aangelegd. Geadviseerd wordt om de vlakken van de nieuwbouw langs de Pastoriestraat en de Zuidwal door middel van een opgraving geheel te onderzoeken indien de onderkant van de funderingen op minder dan 20 cm boven de sporenniveaus worden aangelegd.</p>