ปัญหากฎหมายไทยภายใต้อนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยข้อตกลงเลือกศาล ค.ศ. 2005: ศึกษากรณีการยอมรับและบังคับตามคำพิพากษาของศาลต่างประเทศ

ในปัจจุบันที่การดำเนินธุรกิจระหว่างประเทศมีจำนวนมากขึ้น อันอาจนำมาสู่ข้อพิพาททางแพ่งและพาณิชย์ระหว่างประเทศที่มีนิติสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับเขตอำนาจศาลของประเทศตั้งแต่สองประเทศขึ้นไปได้ และก่อให้เกิดปัญหาตามมาว่า คู่สัญญาที่พิพาทกันนั้นมีสิทธิที่จะนำคดีขึ้นฟ้องร้องต่อศาลของประเทศใดก็ได้ ซึ่งอาจทำให้เกิดความซ้ำซ้อนในทางกระบวนพิจารณา หรือเกิดความขัดกันในผลแห่งคำพิพากษาของศาลทั้งหลายเนื่องด้วยความแตกต่างของกฎหมายภายในแต่ละประเทศได้ ด้วยเหตุนี้ ที่ประชุมกรุงเฮกว่าด้วยกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล จึงได้จัดทำอนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยข้อตกลงเลือกศาลขึ้น โดยเปิดโอกาสให้คู่ความสามารถทำข้อตกลงเลือกศาลที่จะให้มีอำนาจการพิจารณาพิพากษาคดีในข้อพิพาทที่เกิดขึ้นจากสัญญาระหว่างประเทศนั้นได้เมื่อคู่ความเลือกให้ศาลใดเป็นศาลที่มีอำนาจในการพิจารณาและพิพากษาในประเด็นข้อพิพาทใดแล้ว คำพิพากษาของศาลที่ได้รับเลือกนี้ ก็ควรที่จะได้รับการยอมรับและบังคับตามได้ในประเทศอื่น ๆ เพื่อให้เป็นไปตามความคาดหมายของอนุสัญญาที่มุ่งป้องกันมิให้เกิดกระบวนพิจารณาซ้ำและความขัดแย้งของผลแห่งคำพิพากษา รวมถึงเคารพต่อการแสดงเจตนาของคู่ความในการเลือกเขตอำนาจศาลและกฎหมายที่จะนำมาใช้ในการระงับข้อพิพาทนั้นๆ อนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยข้อตกลงเลือกศาลจึงได้มีการบัญญัติหลักเกณฑ์ในเรื่องการยอมรับหรือบังคับตามคำพิพากษาศาลต่างประเทศไว้ โดยหากประเทศไทยได้เข้าเป็นภาคีของอนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยข้อตกลงเลือกศาลแล้ว จะต้องมีการอนุวัติการกฎหมายภายในให้สอดคล้องกับอนุสัญญาดังกล่าวในการศึกษาวิจัยนี้ จึงเป็นการศึกษาในลักษณะของการเปรียบเทียบบทบัญญัติกฎหมายระหว่างการยอมรับและบังคับตามคำพิพากษาศาลต่างประเทศภายใต้อนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยข้อตกลงเลือกศาลกับกฎหมายภายในของไทยที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง เพื่อให้ทราบถึงแนวทางในการพัฒนากฎหมายของไทยให้สอดคล้องและเป็นไปตามความคาดหมายของอนุสัญญาต่อไปจากการศึกษาผู้ศึกษาพบว่า กฎหมายไทยยังไม่มีบทบัญญัติที่เกี่ยวกับการยอมรับหรือบังคับตามคำพิพากษาของศาลต่างประเทศที่ได้รับเลือกจากข้อตกลงเลือกศาลมาก่อน แนวทางในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว จึงควรมีการบัญญัติกฎหมายในเรื่องการยอมรับและบังคับตามคำพิพากษาศาลต่างประเทศที่ได้รับเลือกจากข้อตกลงเลือกศาลขึ้นใหม่เป็นกฎหมายเฉพาะในระดับพระราชบัญญัติ โดยวางหลักเกณฑ์ต่อเนื่องจากบทบัญญญัติในเรื่องความมีเขตอำนาจของศาลที่มาจากข้อตกลงเลือกศาล และกำหนดเพิ่มเติมให้นำบทบัญญัติกฎหมายอื่น ๆ ของไทยที่เกี่ยวข้องกับการยอมรับและบังคับตามคำพิพากษาศาลต่างประเทศที่มาจากข้อตกลงเลือกศาลมาใช้บังคับได้เท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับหลักเกณฑ์ที่อนุสัญญากำหนดไว้