กลไกขับเคลื่อนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในพื้นที่ชุมชนคุณธรรมฯ บ้านท่าฉลอม: กรณีศึกษาโครงการคัดเลือก 10 สุดยอดชุมชนต้นแบบ “เที่ยวชุมชน ยลวิถี” ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566

การวิจัยเรื่อง กลไกขับเคลื่อนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในพื้นที่ชุมชนคุณธรรมฯ บ้านท่าฉลอม กรณีศึกษา โครงการคัดเลือก 10 สุดยอดชุมชนต้นแบบ “เที่ยวชุมชน ยลวิถี” ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากลไกขับเคลื่อนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในพื้นที่ชุมชนคุณธรรมฯ บ้านท่าฉลอม สู่การเป็นสุดยอดชุมชนต้นแบบ “เที่ยวชุมชน ยลวิถี” ประจำปี 2566 2) ศึกษาบทบาทของภาคส่วนต่าง ๆ ในการมีส่วนร่วมบริหารจัดการและส่งเสริมการท่องเที่ยวของชุมชนคุณธรรมฯ บ้านท่าฉลอม และ 3) ศึกษาหาตัวแบบการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมบนฐานการมีส่วนร่วมของชุมชน โดยเป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยดำเนินการศึกษา รวบรวมองค์ความรู้ต่าง ๆ และสัมภาษณ์เชิงลึกจากกลุ่มตัวอย่างผู้ที่มีบทบาทเกี่ยวข้องในการขับเคลื่อนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในพื้นที่ชุมชนคุณธรรมฯ บ้านท่าฉลอม จนประสบความสำเร็จในโครงการคัดเลือก 10 สุดยอดชุมชนต้นแบบ “เที่ยวชุมชน ยลวิถี” ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 จำนวน 11 คน ผลการวิจัย พบว่า กลไกขับเคลื่อนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในพื้นที่ชุมชนคุณธรรมฯ บ้านท่าฉลอม เกิดขึ้นจากความร่วมมือของหลายภาคส่วนที่เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 โดยตัวแสดงที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการขับเคลื่อนการท่องเที่ยวของชุมชน ประกอบด้วย 5 กลุ่มหลัก ได้แก่ ภาคประชาสังคม ภาคประชาชน ภาควิชาการ ภาครัฐและส่วนท้องถิ่น ซึ่งภาคประชาสังคม นำโดยบริษัท สมุทรสาครพัฒนาเมือง (วิสาหกิจเพื่อสังคม) จำกัด และภาคประชาชน คนในชุมชนท่าฉลอม เป็นตัวแสดงหลักที่มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนและบริหารจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมให้ประสบความสำเร็จ โดยมีแนวทาง ดังนี้ 1) การสร้างความร่วมมือทุกภาคส่วน โดยเน้นให้คนในชุมชนมีส่วนร่วม มีบทบาทในกระบวนการออกแบบ จัดทำ และดำเนินกิจกรรมสาธารณะต่าง ๆ อย่างแท้จริง 2) ความเข้มแข็งของชุมชน คือ มีจุดเชื่อมโยงระหว่างชุมชน นักท่องเที่ยว และหน่วยงานต่าง ๆ ประกอบกับคนในชุมชนให้ความร่วมมือ ให้การสนับสนุนการพัฒนาพื้นที่ ซึ่งมีการท่องเที่ยวเป็นเครื่องมือการพัฒนาที่สำคัญ และ 3) การต่อยอดทุนทางวัฒนธรรม ชุมชนยังคงมีการรักษา สืบทอด และพัฒนาต่อยอดทุนทางวัฒนธรรม เพื่อสร้างเอกลักษณ์ด้านการท่องเที่ยว อาทิ วิถีชีวิต ประวัติศาสตร์ อาหาร ประเพณี และสถาปัตยกรรม เป็นต้น ล้วนเป็นปัจจัยความสำเร็จอันนำไปสู่การเป็นตัวแบบการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมบนฐานการมีส่วนร่วมของชุมชน