การเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมพลาสติกไทยจากกระแสการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม

งานวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมพลาสติกไทย จากกระแสการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เพื่อให้ทราบถึงการตอบสนองของผู้ประกอบการในอุตสาหกรรม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและเอกชน โดยใช้แนวคิดโครงสร้าง พฤติกรรม และผลการดำเนินงาน พบว่าปัจจุบันประเทศไทยสามารถผลิตวัตถุดิบตั้งต้นจากชีวมวลได้และดำเนินการเชิงพาณิชย์แล้ว 2 ชนิดหลัก ได้แก่ Succinic acid และ Lactic acid ที่มาจากอ้อย กลุ่มเม็ดพลาสติกชีวภาพมีการเติบโตของการบริโภคภายในประเทศ และมูลค่าการส่งออกอย่างก้าวกระโดดภายในช่วงเวลา 5 ปีที่ผ่านมา ในขณะที่กลุ่มเม็ดพลาสติก ปิโตรเคมียังมีข้อจำกัดทางด้านคุณสมบัติในการนำวัตถุดิบชีวมวลมาปรับใช้ จึงมุ่งเน้นไปที่การเข้าร่วมมาตรฐานการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เช่น โครงการลดการปล่อยคาร์บอนในกระบวนการผลิต เพื่อตอบสนองต่อกติกาการค้าโลกใหม่ที่กำลังจะเกิดขึ้น เช่น การเรียกเก็บภาษีคาร์บอนข้ามแดน (Carbon Border Tax) ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์พลาสติกเพียงไม่กี่ชนิดที่สามารถผลิตได้จากเม็ดพลาสติกชีวภาพ เนื่องจากยังมีข้อจำกัดทางด้านคุณสมบัติและต้นทุนสูง ส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มบรรจุภัณฑ์ใช้ครั้งเดียว วัสดุสิ้นเปลืองทางการแพทย์และทางการเกษตร ขณะเดียวกันเริ่มมีการนำเม็ดพลาสติกรีไซเคิลมาใช้ผลิตผลิตภัณฑ์พลาสติก เช่น ชิ้นส่วนยานยนต์ เครื่องใช้ในครัวเรือน และบรรจุภัณฑ์ขวดน้ำ ซึ่งต้นทุนต่ำกว่าเม็ดพลาสติกชีวภาพ แต่กำลังการผลิตเม็ดพลาสติกรีไซเคิลนั้นไม่เพียงพอ เนื่องจากระบบคัดแยกขยะไม่มีประสิทธิภาพ หากภาครัฐผลักดันกฏหมายเพื่อกำหนดขอบเขตความรับผิดชอบต่อพลาสติกใช้แล้ว ควบคู่ไปกับการปลูกฝังจิตสำนึกในหน่วยครัวเรือน รวมไปถึงการพัฒนาระบบคัดแยกขยะในชุมชนให้ทั่วถึง จะสามารถป้อนขยะพลาสติกเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลได้มากขึ้น ลดการพึ่งพาการนำเข้าขยะพลาสติกจากต่างประเทศ และแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมภายในประเทศได้อย่างเป็นรูปธรรม