Twee poelen Zijthorst Twee poelen bij Zijthorst te Diessen, gemeente Hilvarenbeek. Een DO variant archeologische begeleding

<p>Op 6 oktober en 1 november 2021 is de archeologische opgraving – variant archeologische begeleiding uitgevoerd op twee percelen ten oosten van Zijthorst te Diessen (percelen 1191, 1192 en 1203). Het betreft een archeologische begeleiding bij het uitgraven van twee poelen. Aan deze archeologische begeleiding ligt het Programma van Eisen (PvE) 'Twee poelen bij Zijthorst te Diessen, gemeente Hilvarenbeek' aan ten grondslag. Doordat de locatie van de te ontgraven poelen vastgesteld is, is geen sprake geweest van een archeologisch puttenplan. Dit komt mede door het besluit om de civieltechnische- en archeologische werkzaamheden samen te voegen tot een archeologische begeleiding. Tijdens het veldwerk op 6 oktober zijn conform het PvE per uit te graven poel acht grondboringen gezet, waarna per locatie ook een klein kijkgat van circa 2 x 2 m is gegraven. Bij dit onderzoek is de opbouw van de bodem nader gedocumenteerd. Op 1 november is bij het uitgraven van elk van de twee poelen een vlak aangelegd op de bovenzijde van het pleistoceen dekzand over het oppervlak van de uitgraving waardoor deze diepere ondergrond wordt verstoord. Bij het booronderzoek en het graven van de proefputjes is de opbouw van de bodem gedocumenteerd. In werkput 1 is onder de bouwvoor nog een circa 40 cm dik esdek aanwezig, waaruit fragmenten nieuwetijds aardewerk zijn verzameld. Binnen het esdek zijn twee lagen te onderscheiden. Hieronder is een humeus laagje van wat lemig zand aanwezig. Vermoedelijk betreft het beekafzettingen op de C-horizont. De top van de C-horizont ligt op 14,72 m +NAP. Er zijn geen archeologische grondsporen. In werkput 2 is de bouwvoor eveneens 40 cm dik. Hieronder bevind zich opnieuw een gelaagd esdek van circa 40 cm. Dit is direct op de C-horizont gelegen, die in vergelijking met werkput 1 veel grijzer en vlekkerig is en naar het westen overging naar een oude beekloop. Er zijn geen archeologische grondsporen aangetroffen en evenmin archeologisch vondstmateriaal. Naar aanleiding van de bevindingen kunnen we stellen dat geen sprake is van een archeologische vindplaats. Desondanks de directe nabijheid van nederzettingsresten uit de Romeinse Tijd, een begraving uit de IJzertijd en greppels uit de Late Middeleeuwen hebben de proef- (van 2x2 m) en werkputten geen sporen of vondsten opgeleverd die daarmee samenhangen. De werkputten 3 en 4 zijn aangelegd in de vorm van de diepste delen van de poelen, daar waar deze in de C-horizont werden ingraven. De enige sporen betreffen een grondverkleuring in werkput 3 (zuidelijke poel) wat naar alle waarschijnlijkheid de bedding van de oude beek of een boomkuil op de perceelscheiding betreft (S3001), en in werkput 4 (noordelijke poel) de opvulling van een sloot (S4001); deze laatste kon worden verwacht wanneer gekeken wordt naar historisch kaartmateriaal uit 1901. Gezien het ontbreken van archeologische waarden die relevant zijn of gekoppeld kunnen worden aan de archeologische vindplaatsen in de nabije omgeving en het ontbreken van sporen en vondsten uit andere perioden stelt Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie als advies voor om over te gaan tot archeologische vrijgave van het gebied waar de poelen worden gerealiseerd. Wegens het ontbreken van een archeologische vindplaats kan de archeologische verwachting binnen het plangebied worden afgeschaald tot laag. Ook nadat het archeologisch onderzoeksproces is afgerond, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische toevalsvondst wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Hilvarenbeek en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.</p>