Kasteel van Saeftinghe, gemeente Hulst; een archeologisch onderzoek Kasteel van Saeftinghe, gemeente Hulst; een archeologisch onderzoek

In opdracht van de Stichting het Zeeuwse Landschap heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau een archeologisch onderzoek uitgevoerd naar de resten van het kasteel van Saeftinghe in het noordoostelijke deel van het Verdronken Land van Saeftinghe. Het onderzoek is uitgevoerd in januari 2001.
Het onderzoeksgebied ligt in het natuurreservaat en heeft een omvang van circa één ha. Op deze locatie zijn omstreeks 1900 muurresten en in het recente verleden aardewerkscherven en grote bakstenen (kloostermoppen) aangetroffen. Het onderzoeksgebied ligt ten oosten van de noordelijke schaapskooi, nabij de monding van de Kerkhofgeul. De vondsten doen vermoeden dat de eventuele resten van het kasteel aan erosie onderhevig zijn. Bij aanvang van het veldonderzoek bleek echter dat de opdrachtgever na bestudering van kaarten van dhr. K.J.J. Brand, het kasteel op een andere plaats vermoedde dan in de offerte-aanvraag stond. De resten van het voormalig kasteel werden nu noordelijk in plaats van ten zuidoosten van de schaapskooi verwacht. De locatie komt min of meer overeen met de resultaten van het historisch-geografisch onderzoek.
Doel van het onderzoek is om door middel van booronderzoek en het uivoeren van een geofysiscih odnerzoek de locatie en omvang vast te stellen van (de resten van) het kasteel. Aan de hand van een orienterend booronderzoek is bepaald of het zinvol is om een geofysisch onderzoek in het onderzoeksgebied uit te voeren.
Het onderzoek bestond voorts uit een uitgebreid historisch-geografisch onderzoek met als doel de locatie van het kasteel zo nauwkeurig mogelijk te bepalen. Daar de resten van het kasteel tijdens het oriënterend booronderzoek niet zijn aangetroffen, is afgezien van het geofysisch onderzoek. Mede hierom werd na afloop na het veldwerk een uitgebreid, aanvullend historisch-geografisch onderzoek verricht. Daarbij werden nieuwe gegevens verkregen, op grond waarvan een alternatieve (mogelijke) locatie van het kasteel is afgeleid.
Op basis van het archeologisch onderzoek naar het kasteel van Saeftinghe (gemeente Hulst) zijn drie mogelijke kasteellocaties vastgesteld: - locatie 1: nabij de monding van de Kerkhofgeul (Grote geul); - locatie 2: circa 250 tot 300 meter ten noorden van de noordelijke schaapskooi - locatie 3: circa 500 meter ten noordwesten van de noordelijke schaapskooi.
Tijdens onderhavig onderzoek konden alleen de locaties 1 en 2 door middel van boringen onderzocht worden. Locatie 3 werd pas tijdes uigebreid bureauonderzoek na afloop van het veldwerk vastgesteld. Op de locaties 1 en 2 werden geen aanwijzingen aangetroffen voor de aanwezigheid van een kasteel. Waarvan de op locatie 1 aangetroffen, verspoelde archeologische resten (aardewerk, bot en baksteen) afkomstig zijn, is niet duidelijk. Waarschijnlijk van gebouwen die hier ooit gestaan hebben, maar inmiddels geheel door de Schelde zijn verspoeld. Uit het booronderzoek blijkt dat in het rietveld ten noordoosten van de schaapskooi een dijkrestant ligt. Er werd hier een ophogingslaag met een dikte van circa één meter aangetroffen.
Het is onwaarschijnlijk dat de rsten van het kasteel, die ongeveer 100 jaar geleden nog zichtbaar waren, met een pakket van meer dan twee meter sediment zijn afgedekt. Het is wel mogelijk dat de resten van het kasteel inmiddels zijn verdwenen onder de zich uitbreidende schorren.