การเป็นหน่วยงานของรัฐภายใต้กฎหมายว่าด้วยความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ขององค์กรวิชาชีพ

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ได้ศึกษาปัญหาเกี่ยวกับการเข้ามาอยู่ในบังคับของพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 ขององค์กรวิชาชีพ โดยได้ศึกษาจากแนวคิด หลักการพื้นฐาน และบทบัญญัติของพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 รวมทั้งพระราชกฤษฎีกากำหนดหน่วยงานตามพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 และเปรียบเทียบกับพระราชบัญญัติจัดตั้งองค์กรวิชาชีพที่มีอยู่ในปัจจุบัน โดยศึกษาค้นคว้าจากทั้งแนวคิดของต่างประเทศ และแนวความเห็นและแนวคำวินิจฉัยต่าง ๆ ที่ปรากฎในระบบกฎหมายของประเทศไทย เพื่อหาแนวทางที่เหมาะสมสำหรับการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในระบบกฎหมายของประเทศไทยต่อไปจากผลการศึกษาพบว่าการอยู่ภายใต้บังคับของพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 นั้น ยึดโยงและเกาะเกี่ยวกับความเป็นหน่วยงานของรัฐซึ่งจะมีในสองลักษณะ คือ ลักษณะแรก การเป็นหน่วยงานของรัฐโดยสภาพตามที่บัญญัติไว้ในบทนิยามของพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 และลักษณะที่สอง การเป็นหน่วยงานของรัฐโดยการตราพระราชกฤษฎีกากำหนดหน่วยงานของรัฐตามพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 การเป็นหน่วยงานของรัฐจึงเป็นปัญหาสำคัญในการกำหนดให้องค์กรที่ไม่ได้เป็นหน่วยงานของรัฐโดยสภาพมาตั้งแต่ต้น เช่น องค์กรวิชาชีพ ให้มาเป็นหน่วยงานของรัฐตามพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 การนำองค์กรวิชาชีพให้มาอยู่ในบังคับของพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 จึงมีส่วนที่เป็นปัญหาทั้งในเชิงหลักการว่าควรนำมาอยู่ในบังคับของกฎหมายฉบับนี้หรือไม่ และยังเกิดปัญหาที่องค์กรวิชาชีพหลายองค์กรไม่ได้อยู่ในบังคับของพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 นอกจากนี้ ยังมีปัญหากรณีขององค์กรวิชาชีพที่อยู่ในรูปคณะกรรมการซึ่งไม่เป็นนิติบุคคลว่าจะอยู่ในบังคับด้วยหรือไม่ และการไม่คุ้มครองผู้ประกอบวิชาชีพซึ่งเป็นสมาชิกขององค์กรวิชาชีพเพื่อที่จะแก้ไขปัญหาดังกล่าว วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงได้เสนอแนะเพื่อเป็นทางเลือกในการแก้ไขปัญหาดังนี้ (1) แก้ไขเพิ่มเติมหลักเกณฑ์มติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การจำแนกประเภทหน่วยงานของรัฐในกรณีขององค์กรวิชาชีพให้สอดคล้องกับลักษณะขององค์กรวิชาชีพที่เป็นองค์กรในการควบคุมและกำกับดูแลการประกอบวิชาชีพ (2) สร้างความชัดเจนทางนิตินโยบายของรัฐว่าสมควรที่จะกำหนดให้องค์กรวิชาชีพเข้ามาอยู่ภายใต้บังคับของพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 หรือไม่ (3) แก้ไขเพิ่มเติมบทนิยามคำว่า “หน่วยงานของรัฐ” ในพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 โดยให้รวมถึงองค์กรวิชาชีพ หรือ (4) แก้ไขเพิ่มเติมในพระราชกฤษฎีกากำหนดหน่วยงานของรัฐตามพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 โดยกำหนดเพิ่มในมาตรา 3/1 ของพระราชกฤษฎีกาดังกล่าวโดยเพิ่ม “องค์กรควบคุมการประกอบวิชาชีพเฉพาะในส่วนที่เป็นการใช้อำนาจในการควบคุมการประกอบวิชาชีพ” หรือ(5) นำองค์กรวิชาชีพที่ตกอยู่ในบังคับของพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 ออกจากการเป็นหน่วยงานของรัฐตามที่กำหนดไว้ในพระราชกฤษฎีกากำหนดหน่วยงาน เนื่องจากองค์กรวิชาชีพไม่เป็นหน่วยงานของรัฐโดยสภาพอยู่แล้ว จึงไม่จำเป็นต้องนำมาบัญญัติไว้พระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539