Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen Kabeltracé Opijnen-Heesselt-Meteren (gemeente West-Betuwe) - deelgebied 5 t/m 8

<p>In november/december 2023 is in opdracht van Liander N.V. door Antea Group een archeologisch booronderzoek (IVO-O; verkennende fase) uitgevoerd voor een kabeltracé te Opijnen, Est, Neerijnen, Heeselt en Meteren in de gemeente West-Betuwe. Aanleiding voor het onderzoek is het leggen van een nieuw 10kV kabel en het verzwaren van het huidige net. Het plangebied is opgedeeld in verschillende deelgebieden. Onderhavige heeft betrekking op deelgebieden 5, 6,7 en 8. </p><p>

Voorafgaand is een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. Op basis hiervan konden enkele delen vrijgegeven worden door de aanwezigheid van kabels en leidingen of door dijkdoorbraken waardoor de bodem reeds verstoord dan wel geërodeerd was. Ook de delen van het tracé die door middel van horizontaal gestuurde boringen (HDD) worden aangelegd, konden worden vrijgegeven. In de overige delen geldt een hoge verwachting op prehistorie en latere sedentaire bewoning op de hoger gelegen stroomgordels en crevassecomplexen. Een aantal zones werd door het bevoegd gezag aangeduid als ‘te begeleiden zones’. Voor de overige delen werd een verkennend booronderzoek geadviseerd.</p><p>

Resultaten bureauonderzoek</p><p>
In de ondergrond van het plangebied bevinden zich meerdere stroomgordels. De archeologische verwachting van het gebied is sterk verbonden met deze (verlande) stroomgordels, de bijbehorende oeverwallen en crevasses. In het zuiden (de Zandstraat) worden geen archeologische resten verwacht van vóor de 19de eeuw in verband met de dijkdoorbraken. Voor het overige gebied worden vooral sporen uit de Romeinse Tijd verwacht, en in mindere mate uit de ijzertijd. Verder zijn ook sporen en vondsten vanaf het neolithicum tot en met de nieuwe tijd mogelijk.</p><p>

Resultaten booronderzoek</p><p>
Globaal bestaat de bodemopbouw (van boven naar beneden) uit verschillende lagen komafzettingen (Formatie van Echteld) met hier en daar humeuze laagjes, al dan niet gefundeerd op zandige bedding en/of geulafzettingen behorende bij de verschillende stroomgordels die in het gebied actief zijn geweest. Over het algemeen kan worden gesteld dat locatie van de stroomgordels zoals weergegeven op de stroomgordelkaart van Cohen et al. goed herkenbaar is in de boorprofielen en qua locatie ook vrij goed met elkaar overeenstemmen. Met name in deelgebied 7 zijn relatief hooggelegen (zwak) oeverwalachtige afzettingen aangetroffen (recente oorsprong), zonder relevante archeologische indicatoren of intacte top. Enkel in boringen 28 t/m 30 is een intacte en enigszins gerijpte top van een oeverwalletje aangetroffen. Verder zijn er in een tweetal zones stevige of stijve vegetatiebandjes aangetroffen in gerijpte klei (boringen 182, 18, 8 en ter hoogte van boringen 19 t/m 21). Voor de Zandstraat werd een verwachting voor de nieuwe tijd uitgesproken. Hier zijn weliswaar aanwijzingen van historische bewoning aangetroffen, maar de relevante cultuurlaag is overal verstoord of betreft een slootdemping. Ook ter hoogte van de Van Pallandtweg in Neerijnen (deelgebied 5) zijn geen relevante archeologische indicatoren of lagen aangetroffen. Aan een ander bewoningslint, namelijk de Bredestraat in Meteren (deelgebied 8), is in boringen 136 en 134 mogelijk een (insteek van een) bermgreppel aangetroffen.</p><p>

Advisering</p><p>
Geadviseerd wordt om ter hoogte van de potentiële archeologische lagen (van landschappelijke aard: i.e. top oeverwal en stijve vegetatiehorizontjes) vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een karterend booronderzoek. Het doel van een karterend booronderzoek is het bepalen van de aan- of afwezigheid van archeologische vindplaatsen binnen het gebied. </p><p>

Wat betreft de mogelijke cultuurlaag/insteek bermgreppel aan de Bredeweg kan ook worden gedacht aan HDD-boringen. Indien dit niet mogelijk is wordt geadviseerd om de civieltechnische werkzaamheden hier middels een archeologische begeleiding (IVO-P) te laten plaatsvinden. Vervolgonderzoek in de vorm van een karterend booronderzoek is hier een minder geschikte methode, aangezien de bodem vrij ondoordringbaar is gebleken in deze zone, waardoor de kans groot is dat er veel boringen gestaakt zullen worden (zie hiertoe tabel 2 en de advieskaart in de kaartbijlage). Daarnaast zijn er binnen de deelgebieden een aantal zones vooraf door het bevoegd gezag aangeduid als ‘te begeleiden zones’.</p><p>

Voor de overige gebieden wordt geadviseerd om deze vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkelingen. Dit is een selectieadvies. Het is aan de bevoegde overheid om over te gaan tot een selectiebesluit.</p>