แนวทางการประยุกต์ใช้ AI เพื่อการกำกับดูแลผู้สอบบัญชีในตลาดทุน: กรณีศึกษาการให้ความเห็นชอบผู้สอบบัญชีรายใหม่

การวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาทัศนคติ การยอมรับ และแนวทางในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) ในการกำกับดูแลผู้สอบบัญชีในตลาดทุน โดยมุ่งเน้นกรณีศึกษากระบวนการให้ความเห็นชอบผู้สอบบัญชีรายใหม่ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ ผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูล 10 คนที่มีบทบาทหรือความเข้าใจในกระบวนการดังกล่าว ผลการวิจัยพบว่า ผู้ให้ข้อมูลส่วนใหญ่มีทัศนคติเชิงบวกต่อการใช้ AI โดยมีปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการยอมรับการใช้งาน AI ได้แก่ การรับรู้ถึงประโยชน์ เช่น การลดระยะเวลาในการทำงาน และการลดภาระงานของบุคลากรจากการทำงานซ้ำ ๆ เป็นต้น และการรับรู้ถึงความง่ายในการใช้งาน ได้แก่ อินเทอร์เฟซที่เป็นมิตรต่อผู้ใช้ และการเรียนรู้ที่ไม่ซับซ้อน รวมถึงปัจจัยเสริม ได้แก่ ความพร้อมขององค์กรและแรงสนับสนุนจากผู้บริหาร ความเชื่อมั่นในผลลัพธ์ของ AI ความกังวลเรื่องการรั่วไหลของข้อมูลจากใช้ AI และธรรมภิบาล AI นอกจากนี้ AI สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในหลายขั้นตอนของกระบวนการให้ความเห็นชอบผู้สอบบัญชีในตลาดทุนรายใหม่ โดยเฉพาะในงานที่มีกฎเกณฑ์ชัดเจน เช่น การตรวจสอบคุณสมบัติเบื้องต้น เป็นต้น ทั้งยังสามารถสนับสนุนการวิเคราะห์เชิงลึก เช่น การประเมินความเสี่ยงในขั้นตอนการเลือกงบการเงิน และการสกัดข้อมูลจากกระดาษทำการ เป็นต้น อย่างไรก็ตาม AI ควรทำหน้าที่เป็นเครื่องมือสนับสนุน ไม่ใช่ทดแทนมนุษย์ และควรอยู่ภายใต้แนวคิดมนุษย์กำกับดูแล เพื่อรักษาความถูกต้อง ความโปร่งใส และความรับผิดชอบในการตัดสินใจ นอกจากนี้ ควรเชื่อมโยงแนวทางดังกล่าวเข้ากับกรอบการกำกับดูแลด้านเทคโนโลยีอย่างเหมาะสม โดยพิจารณาครอบคลุมทั้งประโยชน์ ความเสี่ยง และหลักธรรมาภิบาลที่เกี่ยวข้อง