Maastricht. Plangebied noordelijke Jekertak, Archeologisch, Cultuur- en Bouwhistorisch onderzoek

<p>BAAC bv heeft een archeologisch bureauonderzoek gecombineerd met een cultuur- en bouwhistorische inventarisatie met veldinspectie uitgevoerd voor het plangebied noordelijke Jekertak te Maastricht. Aanleiding voor het onderzoek is het plan om herstel- en restauratiewerkzaamheden te gaan uitvoeren voor het stedelijke deel van het riviertje de Jeker.<br>Op basis van het archeologisch bureauonderzoek geldt voor het plangebied een middelhoge verwachting op het aantreffen van voornamelijk losse (rituele) vondsten uit de steentijd, maar ook eventuele jachtkampjes langs de oevers van de Holocene dalvlakte van de Jeker. Voor de perioden bronstijd tot en met de ijzertijd geldt een lage verwachting vanwege de ligging binnen de natte Jekerdelta en het ontbreken van resten uit deze perioden. Voor de Romeinse tijd geldt een hoge verwachting op het aantreffen van resten van wegen (greppels, grindlagen), bruggen (funderingen, palen, houtresten) en/of voorden. Voor de vroege middeleeuwen geldt een middelhoge verwachting op het aantreffen van begravingen, bruggen, voorden, molens en wegen. Tegelijkertijd met de eerste ommuring van Maastricht in 1250 is de loop van de (noordelijke) Jeker(tak) geleidelijk aan gekanaliseerd. Resten behorende tot deze kanalisatie worden derhalve binnen het plangebied verwacht in de vorm van muur- en/of funderingsresten, brughoofden, sluizen en overkluizingen. Daarnaast bestaat een kans op het aantreffen van huisplaatsen, beerputten, afvaldumps etc. etc. Verder moet rekening worden gehouden met oude afvoeren/rioleringen, lichte (stenen) bouwsels en oude bestratingsniveaus. Ook kunnen in het gehele plangebied losse vondsten uit de Romeinse tijd en later worden aangetroffen. De diepteligging van eventueel aanwezige archeologische resten is vooralsnog onbekend. Vanwege de vermoedelijke aanwezigheid van (dikke) stadsophogingslagen bestaat er een aanzienlijke kans dat archeologische resten ondanks latere bodemingrepen nog “intact” aanwezig kunnen zijn.</p><p>Uit de bouw- en cultuurhistorische inventarisatie van de kademuren van de noordelijke Jekertak blijkt dat de kademuren en de panden een geschiedenis hebben die niet simultaan is verlopen. Wel is duidelijk dat de ouderdom van de kademuren en overkluizingen soms tot mogelijk wel in de Romeinse tijd/vroege middeleeuwen terugvoert (nabij de Bisschopsmolen en ter plekke van de overkluizingen bij de Sint Pieterstraat). De meeste kans op het aantreffen van “Romeinse” voorgangers betreft de kruising met de Hondstraat/ de Sint Pieterstraat en de kruising met de straat “Achter de Molens”. Ter plekke van beide straten zijn houten stompen in de bodem van de Jeker aangetroffen, die kunnen duiden op een oudere brug of voorde ter plekke.<br>Uit de verkenning is gebleken dat een groot deel van de kademuren bouwhistorisch waardevol zijn. Voor het grootste deel vanwege de toepassing van diverse soorten bak- en natuursteen, aan de hand waarvan (globale) bouwperioden te relateren zijn. Op bepaalde punten is ook sprake van bouwsporen, zoals dichtgezette doorgangen en restanten van buitenprivaten. Ook zijn er diverse cultuurhistorische relicten aangetroffen in de vorm van diverse gedenkstenen, bouwsporen en restanten van (vermoedelijke) brugpijlers.</p><p>BAAC bv adviseert om bij verstorende werkzaamheden aan muur-, bodem- en/of brugresten in bepaalde zones rondom de noordelijke Jekertak nader onderzoek uit te voeren. Bij bodemverstorende activiteiten in en rondom de noordelijke Jekertak, en dan met name in het noordoostelijke deel van het plangebied, adviseert BAAC bv een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen (IVO-vf) uit te voeren. Indien de resultaten van dit booronderzoek daartoe aanleiding geven, dan dient een daaropvolgende archeologische begeleiding van de werkzaamheden en/of opgraving uitgevoerd te worden.</p>