Plangebied Polder Rapijnen te Linschoten, gemeente Montfoort.

In opdracht van Stedin BV en Sunvest heeft RAAP in juli 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Polder Rapijnen te Linschoten in de gemeente Montfoort (figuur 1). Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning ten behoeve van de bouw van een hoogspanningsstation en een zonnepark. Conclusie Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan: • Het oppervlak uit de Steentijd bevindt zich op meer dan 5 m –mv (6 m -NAP). Er is onvoldoende informatie voorhanden over de aan- of afwezigheid van gradiëntzones. Er geldt dan ook een niet nader gespecificeerde archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de Steentijd. • Vanaf het neolithicum werd het plangebied onderdeel van het rivierengebied. Het plangebied heeft met name in het komgebied van de Oude Rijn en de Linschoten gelegen. Aangezien het komgebied een vrij nat landschap is, zal bewoning hier hoogstwaarschijnlijk niet hebben plaatsgevonden. Voor de periode neolithicum – ijzertijd geldt dan ook een lage verwachting. • Vanaf de Romeinse tijd, en mogelijk al in de late ijzertijd, stroomden twee zijrivieren (crevasses) van de Oude Rijn door het plangebied. De oevers van de crevasses vormden een geschikte locatie voor bewoning. Na de verlanding konden de stroomruggen van de crevasses ook als woonplek dienen. Voor de periode Romeinse tijd – middeleeuwen geldt dan ook een hoge verwachting in het westelijk deelgebied. In het oosten geldt een middelhoge verwachting. • In de nieuwe tijd bleek een groot deel van het plangebied onbewoond te zijn geweest. In het oostelijk deelgebied bevond zich een ontginningsas van waaruit het veengebied werd ontgonnen. Deze ontginningsas lag op de Cattenbroeksedijk waaraan meerdere huizen zich hebben gevestigd. Voor dit deel van het plangebied geldt een middelhoge verwachting. Gezien het oostelijk deel is afgegraven kunnen resten van de bewoning mogelijk niet meer aanwezig zijn. Advies Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan door de ingrepen niet dieper dan 0,30 m -mv te laten reiken. Indien planaanpassing niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen. Westelijk deelgebied Om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen wordt een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend booronderzoek op de locaties waar de crevasseafzettingen worden verwacht (figuur 13). Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten. Hieraan wordt tevens een karterend deel aan gekoppeld aangezien de kans groot is op het aantreffen van archeologisch relevante lagen. Het karterende deel zal dan moeten uitsluiten of archeologische indicatoren in de vorm van onder andere houtskool en aardewerk in dusdanige hoeveelheid aanwezig zijn dat er sprake is van de een archeologische vindplaats. Oostelijk deelgebied In het oostelijke deel van het plangebied wordt ook een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend booronderzoek. In dit deelgebied zullen de locaties nabij de Cattenbroeksedijk en de crevasseafzettingen worden onderzocht. De kans is vrij groot dat de bodem van het deelgebied is verstoord of afgegraven. Hierdoor is een verkennend booronderzoek de geëigende methode om de mogelijk geroerde grond in kaart te brengen. Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Montfoort, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.