Archeologisch bureau- en booronderzoek Lytse Brekken, Tjerkgaast, gemeente De Friese Meren (FR)

<p>Aanleiding tot het hier beschreven archeologische bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek door middel van boringen zijn de voornemens tot het graven van een tweetal watergangen en de aanleg van een duiker bij de Lytse Brekken door Wetterskip Fryslân. Door deze werkzaamheden worden mogelijk archeologische resten bedreigd. Conform de Wet op de Archeologische Monumentenzorg dient het onderzoeksgebied eerst te worden onderzocht op de aanwezigheid van archeologische waarden. Het onderzoek vond plaats tussen de Brekkendyk en de N354, ten oosten van Tjerkgaast. Wetterskip Fryslân heeft MUG Ingenieursbureau, afdeling Archeologie, opdracht gegeven het onderzoek uit te voeren. </p><p>Het doel van dit bureauonderzoek is het opstellen van een specifiek archeologisch verwachtingsmodel voor het onderzoeksgebied en het doel van dit booronderzoek is het verifiëren en eventueel aanvullen van het opgestelde specifieke archeologische verwachtingsmodel voor het onderzoeksgebied. </p><p>Op basis van het bureauonderzoek blijkt dat er binnen het onderzoeksgebied kans bestaat dat er zich resten van menselijke activiteiten uit de prehistorie kunnen bevinden, met name uit de steentijd. Deze vindplaatsen kunnen zich vlak onder de oppervlakte bevinden, afgedekt door een dun veen- of kleidek. De conservering van eventueel aanwezige sporen en vondsten is waarschijnlijk goed. Ook bestaat kans op het aantreffen van sporen en vondsten uit de periode ijzertijd-middeleeuwen. Het gaat hier dan met name om vroege en vol-middeleeuwse veenontginningen. Daarbij bestaat de kans dat er zich op maaiveldniveau huisterpjes uit de middeleeuwen tijd in het plangebied bevinden. </p><p>Om de archeologische verwachting, gebaseerd op het bureauonderzoek, te kunnen toetsen zijn in het onderzoeksgebied 21 boringen geplaatst om de bodemopbouw te kunnen bestuderen. De boringen zijn verdeeld over drie deellocaties, A tot en met C.</p><p>Uit het booronderzoek blijkt dat dat de bodem in deelgebied A tot in de C-horizont verstoord is. De kans op het aantreffen van in situ archeologische resten in dit deel van het onderzoeksgebied is zeer gering. In deellocaties B en C is sprake van een onverstoorde natuurlijke bodemopbouw. Er is echter geen sprake van bodemvorming in de top van het dekzand en binnen het onderzoeksgebied zijn geen zandwelvingen aanwezig die in de prehistorie aantrekkelijk geweest kunnen zijn voor bewoning. In een deel van het gebied heeft een natuurlijk water gelegen, waarschijnlijk een veenplas. De kans op aantreffen van archeologische sporen is hier gering.</p><p>Op basis van de resultaten van het booronderzoek wordt geen verder archeologisch onderzoek op het onderzoeksgebied aanbevolen. Door bodemverstoring in deellocatie A is de kans op in situ archeologische sporen en vondsten zeer klein. In deelgebieden B en C ligt het dekzand vrij diep en is geen sprake van bodemvorming of zandopduikingen.</p>