Oss Plangebied Hooghuisstraat-Oostwal

<p>In opdracht van Van Santvoort Bouwkundig ontwerp- en adviesbureau heeft BAAC (onderzoeks- en adviesbureau voor Bouwhistorie, Archeologie, Architectuur- en Cultuurhistorie) van 26 juni 2012 tot en met 27 juni 2012 een inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven (IVO-P) uitgevoerd in het plangebied Hooghuisstraat 20 te Oss. De aanleiding voor het onderzoek was de planvorming ten behoeve van nieuwbouw binnen het gebied.<br>De oppervlakte van het plangebied bedraagt circa 1000 m². Het plangebied was tot kort voor het onderzoek grotendeels bebouwd.<br>Het plangebied is gelegen in het historische centrum van Oss, aan de Hooghuisstraat, die in het westen uitkomt op het marktplein, de Heuvel. De Hooghuisstraat is vermoedelijk al vanaf het ontstaan van de stad Oss aanwezig; de straat leidde van het marktplein naar de Graafse poort, en maakte deel uit van de weg naar Grave. De poort en de bijbehorende gracht bevonden zich zo’n 50 m ten oosten van het plangebied.<br>Op de kadastrale minuut uit 1832 zijn ter plekke van het plangebied vier huizen aangegeven; een rij van drie kleine huizen in het zuiden en net ten noorden hiervan een groter pand. Bij de vier percelen staat in de verklaring ‘huis met erf’. De percelen zijn niet georiënteerd op de Hooghuisstraat, maar op een steeg ter plekke van de huidige Oostwal. Het noordelijke deel van het plangebied is op de minuut in gebruik als tuin.<br>Het terrein werd in ieder geval in de pre-stedelijke fase van Oss, in de periode 900-1200, in gebruik genomen. Uit deze periode dateren een grondspoor en aardewerk. Uit een periode voorafgaand aan of in de late middeleeuwen is een akkerlaag bewaard gebleven, die aangeeft dat het terrein een tijdlang een agrarisch karakter had.<br>Het terrein werd op een nog onbepaald moment ingedeeld in percelen, gescheiden door greppels. Met name in het noorden van het terrein is gebleken dat deze percelering een andere oriëntatie en indeling had dan de huidige. De percelering werd vermoedelijk in de nieuwe tijd veranderd.<br>Op het terrein werd veel muurwerk aangetroffen. Het oudste muurwerk is te dateren in de late middeleeuwen. Dit is gesloopt, en in de nieuwe tijd, mogelijk in de 17de eeuw, werd een nieuw pand gebouwd, waarvan enkele binnenmuren en vloeren resteren. Ten noorden van dit gebouw werden twee kelders gevonden; mogelijk ging het aanvankelijk om twee kelders binnen één pand, dat later in tweeën is gedeeld. De kelders dateren uit de nieuwe tijd. Eén van de kelders werd in de 19de eeuw dichtgegooid; de ander was tot voor kort in gebruik.<br>In het plangebied zijn grondsporen aangetroffen daterend vanaf de volle middeleeuwen en muurwerk vanaf de late middeleeuwen. Aangezien dergelijke vindplaatsen in Oss (nog) niet vaak zijn onderzocht, de sporen goed bewaard zijn gebleven, en de vindplaats zeer kenmerkend is voor de stedelijke ontwikkeling van Oss wordt een hoge waardering aan de vindplaats toegekend. Daarom wordt het gehele plangebied behoudenswaardig geacht en wordt behoud in situ geadviseerd. Mocht (een deel van) het plangebied verstoord worden, wordt (voor het betreffende deel) behoud ex situ voorgesteld, in dit geval in de vorm van een opgraving.</p>