Uitbreidingslocatie bedrijventerrein Oosthuizerweg, Edam (gemeente Edam-Volendam) Een Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van een verkennend en karterend booronderzoek

<p>ADC ArcheoProjecten heeft een inventariserend veldonderzoek uitgevoerd voor de uitbreidingslocatie van bedrijventerrein Oosthuizerweg in Edam (gemeente Edam-Volendam). Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van een projectprocedure ten behoeve van een herziening van het bestemmingsplan en was noodzakelijk om te bepalen of bij de voorgenomen activiteiten de kans bestaat dat archeologische resten in de ondergrond worden aangetast. In een eerdere fase van de AMZ-cyclus is zowel voor het huidige bedrijventerrein als de uitbreidingslocatie een bureauonderzoek uitgevoerd. Voor het huidige bedrijventerrein was geen nader onderzoek noodzakelijk, voor de uitbreidingslocatie werd een inventariserend veldonderzoek aanbevolen. Beide aanbevelingen zijn overgenomen door de gemeente Edam-Volendam.<br>Op basis van het bureauonderzoek bestaat de ondergrond van gebied uit wad- en kwelderafzettingen (Laagpakket van Wormer binnen de Naaldwijk Formatie). Hoewel deze tot op heden niet zijn aangetoond, kunnen in de top van eventuele zandige kreekafzettingen archeologische sporen en vondsten uit het Neolithicum en de Bronstijd aanwezig zijn. Naar verwachting zal echter de diepere ondergrond hoofdzakelijk uit zware klei bestaan, zoals die in het noordelijk deel van de aangrenzende droogmakerij De Purmer aan de oppervlakte voorkomt. Dergelijk afzettingen waren in het verleden ongeschikt voor bewoning en landbouw.<br>De mariene afzettingen worden afgedekt door een circa 1,25 m dik veenpakket, dat zich in de periode IJzertijd - Vroege Middeleeuwen heeft gevormd. Veenriviertjes waren in die periode voor de mens de enige toegang tot het veen. In de huidige polder de Zeevang zijn tot op heden geen aanwijzingen gevonden voor bewoning in de IJzertijd en de Romeinse tijd. De kans op de aanwezigheid van archeologische resten uit deze periode is daarom zeer gering.<br>De oudste sporen van bewoning dateren pas uit het einde van de Vroege Middeleeuwen en het begin van de Late Middeleeuwen (9e-11e eeuw), toen de ontginning van het hoogveengebied een aanvang nam. Deze vroege bewoning lijkt te hebben plaatsgevonden langs of in de nabijheid van veenriviertjes. Archeologische resten zullen bestaan uit veenterpjes en vondstconcentraties aan het maaiveld. De kans op de aanwezigheid van dergelijke bewoningssporen ter plaatse van de uitbreidingslocatie van het bedrijventerrein wordt op grond van de lagere ligging en de afstand tot de voornaamste veenrivier in het gebied, de IJe (of Ee), als klein beschouwd. Toch kan dit niet worden uitgesloten. Door inklinking kan het maaiveld lager zijn komen te liggen. Bovendien is de exacte ligging van de kleine veenriviertjes niet geheel bekend. Op grond van het landgebruik wordt aangenomen dat eventuele bewoningssporen, ondanks de ondiepe ligging, nog geheel of gedeeltelijk aanwezig zullen zijn.<br>In de Late Middeleeuwen ontstond het stadje Edam. Het plangebied maakt geen deel uit van de historische kern. Op grond van oude kaarten wordt aangenomen dat langs het Zeevangsdijkje (Edammerdijkje), dat in het begin van de 17e eeuw is aangelegd, geen bebouwing aanwezig was.<br>Om bovengenoemde verwachting te toetsen en indien nodig aan te vullen is een verkennend en karterend booronderzoek uitgevoerd. Het booronderzoek, dat is uitgevoerd in juni 2012, wees inderdaad uit dat de ondergrond van het plangebied bestaat uit zware kwelderafzettingen (Laagpakket van Wormer binnen de Naaldwijk Formatie). Op grond van de geringe rijping mag worden aangenomen dat het pakket geen geschikte ondergrond vormde voor bewoning. Archeologische indicatoren zijn niet aangetroffen en worden daarom ook niet verwacht. De kwelderafzettingen gaan over in een circa 80 tot 120 cm dik pakket rietzeggeveen (Hollandveen Laagpakket binnen de Nieuwkoop Formatie). Kleiige inschakelingen die een aanwijzing kunnen zijn voor de aanwezigheid van een veenriviertje zijn niet aangetroffen. Als gevolg van ontwatering van het gebied door het graven van sloten en het agarisch gebruik is het bovenste deel enigermate veraard. Archeologische resten zijn niet aangetroffen en worden in het veen zelf niet verwacht.</p>