Archeologisch Bureauonderzoek: Haalmansbrug te Lochem

<p>Ter plaatse van het plangebied kunnen restanten van de brugconstructies van oudere voorgangers worden verwacht. De houten voorganger van de huidige brug dateert minimaal uit de 19e eeuw. Op basis van historisch kaartmateriaal heeft ter plaatse (of in de directe omgeving) van het plangebied minimaal vanaf de 16e eeuw een brug gelegen. De kans dat de historie van de brug terug gaat tot in de Late-Middeleeuwen groot. Mogelijk gaat de historie nog verder terug tot in de Vroege-Middeleeuwen. Restanten van de brug zullen voornamelijk uit houten palen en planken/balken bestaan. Ook kunnen metalen constructiedelen worden verwacht. Daarnaast kunnen losse vondsten worden aangetroffen die in de rivier zijn gedumpt waaronder gebruiksvoorwerpen, aardewerk, botmateriaal e.d. Oorspronkelijk kan sprake zijn geweest van een (prehistorische) doorwaadbare plaats. Hiervan kunnen houten balken van bewaard zijn gebleven of andere sporen en dumpzones uit deze periode die wijzen op een route/weg die via deze beekovergang loopt.</p><p>De nieuwe brug zal binnen de contouren van de bestaande brug worden aangelegd. De kans is echter aanwezig dat de geplande graafwerkzaamheden een grotere omvang krijgen dan de toenmalige bodemverstoring. De graafwerkzaamheden van vooroorlogse bouwwerken werden namelijk (grotendeels) met de hand gedaan. Wel zijn indertijd lange houten palen en een damwand de grond ingeheid tot 3,0 – 3,5 m diep. De brugpijlers van de oude houten brug kunnen echter in de bodem zijn blijven zitten, omdat was toegestaan om moeilijk ver-wijderbare funderingen af te zagen en in de grond te laten zitten. De voorgenomen graafwerkzaamheden vormen dus mogelijk een bedreiging voor het archeologische bodemarchief. </p><p>De verwachting op basis van de huidige werkbeschrijving is dat de geplande werkzaamheden weinig gelegenheid zullen bieden voor nader archeologisch onderzoek. Zowel voor de sloop als voor de aanleg van de nieuwe brug zal de Berkel niet plaatselijk worden drooggelegd. Dit zorgt ervoor dat archeologische resten niet in-situ zichtbaar zullen zijn. De sloop van de huidige brug zal met een graafmachine plaatsvinden vanaf de oever waarbij de waterbodem niet zal worden geroerd. Mogelijk worden er nog wel (oude) houten paalfunderingen naar boven gehaald die gedateerd zouden kunnen worden.</p><p>De nieuwe brug zal binnen de contour van de voormalige brug worden aangelegd. Dit betekent dat geen ‘nieuwe’ grond vergraven zal worden en is hiervoor geen archeologisch vervolgonderzoek nodig. </p><p>Wanneer blijkt dat voor de constructie van de nieuwe brug toch graafwerkzaamheden nodig zijn buiten de bestaande brugfundering, bijvoorbeeld voor de aanleg van een nieuw of breder talud op de oever van de Berkel dan acht Archeodienst BV een archeologisch vervolgonderzoek wel noodzakelijk. Gezien de aard van de werkzaamheden wordt in dat geval een archeologische begeleiding geadviseerd. Dit betekent dat bij de civieltechnische werkzaamheden een archeoloog aanwezig is, die eventueel aanwezige archeologische resten documenteert en veiligstelt.</p>