Pieterskerkstraat 20 te Leiden

Bouwhistorische verkenning van een 17e-eeuws huis in Leiden. De hoofdopzet met een voorhuis, een binnenplaats met verbindingsgang erlangs en een achterhuis (tot 1990 twee achterhuizen) is onderdeel van het typisch zeventiende-eeuws Leidse huis. Het metselwerk van de voorgevel en de enkelvoudige balklagen dateren uit deze tijd. In de achttiende eeuw werd de gevelindeling van de voor- en achtergevel van het voorhuis gewijzigd. De voorgevel werd een lijstgevel en de voordeur verschoof naar de rechterkant. Achter de voordeur werd een gang van de voorkamer afgescheiden. Het tweede achterhuis werd in de negentiende eeuw verbreed naar achter én verhoogd met een verdieping. Het hoekje bij de aansluiting van de twee achterhuizen werd toegevoegd. Dit hoekje is nog raadselachtig. De kapconstructie van het voorhuis werd in de negentiende eeuw waarschijnlijk vernieuwd met eenvoudige schaarspanten en gordingen. In het begin van de twintigste eeuw werden de verbindingsgang en het eerste achterhuis met een bouwlaag verhoogd.
In 1977 vond een zeer ingrijpende verbouwing plaats. Nagenoeg alle ramen werden vervangen door historiserende ramen. In het voorhuis werden vrijwel alle kozijnen en de voordeur vervangen conform bestaand. De gevelindeling op de begane grond van de achtergevel werd gewijzigd. Er werd (naast de bestaande constructie) een nieuwe verstijvingsconstructie toegevoegd van drie stalen portalen met betonnen fundering. De begane grondvloer werd hierbij geheel vervangen door beton. De bestaande constructie werd waar nodig gesteld en hersteld. Bij de kapconstructie werd het meest vernieuwd en het dak werd geïsoleerd. De interne indeling werd zeer ingrijpend gewijzigd. Alleen de wand tussen de gang en voorkamer op de begane grond bleef behouden. Qua afwerkingen bleven alleen enkele architraven en vensterbanken behouden. De rest werd allemaal (historiserend) gewijzigd en vernieuwd.
In 1990 werd het tweede achterhuis geheel gesloopt. De scheidingswand tussen het eerste en tweede achterhuis werd hierdoor plotseling de achtergevel van het achterhuis. In deze gevel werden nieuwe ramen en een deur naar de tuin gemaakt.