ทัศนะของผู้สำเร็จการศึกษาด้านบัญชีต่อการประกอบวิชาชีพตามสายงาน

จากข้อมูลการสำรวจของกรมการจัดหางาน พบว่าในปีการศึกษา 2566 มีผู้สำเร็จในสาขาที่เกี่ยวข้องกับการบัญชีทุกระดับชั้น จำนวน 55,464 คน ซึ่งข้อมูลภาวะการมีงานทำ ปีการศึกษา 2561 – 2565 ของมหาวิทยาลัยในประเทศไทย 4 แห่ง มีผู้สำเร็จการศึกษาทางบัญชี ส่วนใหญ่ ยังคงทำงานตรงสายงาน โดยแนวโน้มการทำงานไม่ตรงสายงานในตลาดแรงงานเริ่มเพิ่มขึ้น เนื่องจากผู้สำเร็จการศึกษามีมากกว่าความต้องการแรงงาน จากเหตุผลดังกล่าว ผู้วิจัยจึงเลือกที่จะศึกษาเกี่ยวกับทัศนะของผู้สำเร็จการศึกษาด้านบัญชี ต่อการประกอบวิชาชีพตามสายงาน ว่ามีทัศนะอย่างไรทั้งการเลือกประกอบอาชีพที่ตรง หรือไม่ตรงตามสายงาน เพื่อนำไปเป็นแนวทางสำหรับผู้สำเร็จการศึกษาในการวางแผน และตัดสินใจประกอบอาชีพในสายงานเดิม หรือเปลี่ยนสายงานในอนาคตการศึกษาครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยได้แบ่งกลุ่มตัวอย่างในการวิจัยเป็น 2 กลุ่ม คือ ผู้สำเร็จการศึกษาทางด้านบัญชีที่ทำงานในด้านบัญชี และไม่ได้ทำงานในด้านบัญชี อย่างละ 5 คน ผู้วิจัยได้ทำการสัมภาษณ์เชิงลึก จากนั้นจึงนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ร่วมกับการวิจัยเอกสารจากการศึกษา พบว่า แม้ผู้ให้สัมภาษณ์ทั้งสองกลุ่มจะมีลักษณะงานที่แตกต่างกัน แต่มีทัศนะที่คล้ายคลึงกัน ดังนี้ (1) ประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน เกิดจากความร่วมมือและความรับผิดชอบของทีมงาน ระบบการทำงานที่มีประสิทธิภาพ ทักษะด้านการจัดการข้อมูลและบุคคล รวมถึงการมีความเข้าใจในบริบทของตนเอง (2) ความพึงพอใจในการปฏิบัติงาน เกิดจากลักษณะงานที่ปฏิบัติ องค์กร ความสัมพันธ์กับบุคลากร สิ่งแวดล้อมในการปฏิบัติงาน การได้รับการยอมรับ ผลตอบแทน และความมั่นคง (3) การประสบความสำเร็จในการปฏิบัติงาน เกิดจากการได้รับความไว้วางใจในการปฏิบัติงาน การเติบโตในตำแหน่งหน้าที่ การมีเป้าหมายของความสำเร็จที่ได้วางไว้ (4) อุปสรรคในการปฏิบัติงาน ประกอบด้วย ด้านบุคคล ด้านอุปกรณ์ เครื่องมือในการปฏิบัติงาน ด้านงบประมาณ และด้านนโยบายขององค์กร (5) การวางแผนในอนาคตเป็นสิ่งที่สำคัญ ต่างต้องการเติบโตในสายงานเดิมที่ปฏิบัติงาน ทั้งการเลื่อนตำแหน่ง และการเป็นเจ้าของกิจการนอกจากนี้ ผู้ให้สัมภาษณ์ตระหนักถึงข้อดีและข้อเสียของการทำงานตรงสายหรือไม่ตรงสายงานอย่างรอบด้าน ได้สะท้อนแนวคิดร่วมกันว่า ความสำเร็จไม่ได้ขึ้นอยู่กับสายวิชาที่เรียนมาเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับการเข้าใจความถนัดของตนเอง การพัฒนาศักยภาพ และการเลือกเส้นทางที่เหมาะสมกับชีวิตมากกว่า ทั้งนี้ ไม่ว่าจะเลือกทำงานตรง หรือไม่ตรงตามสายงาน ก็จะสามารถพัฒนาการทำงานให้ประสบความสำเร็จได้ หากมีเป้าหมายที่ชัดเจน มีความรับผิดชอบ มีการปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมในการทำงาน มีมนุษยสัมพันธ์ มีทัศนคติเชิงบวก หมั่นศึกษาหาความรู้ตลอดเวลา ด้วยการบูรณาการสิ่งต่างๆ เข้าด้วยกัน ก็จะสามารถเติบโตในเส้นทางอาชีพที่เลือกได้