Tilburg. Plangebied Pater van den Elsenplein. Archeologisch bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek (verkennende fase).

<p>In opdracht van de gemeente Tilburg heeft het onderzoeks- en adviesbureau BAAC bv een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek met behulp van boringen (verkennende fase) uitgevoerd in het plangebied Pater van den Elsenplein te Tilburg. Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied ligt op de rand van een dekzandrug langs het beekdal van de Katsbogte en de Nieuwe Leij. Dergelijke gebieden op een landschappelijke gradiënt vormden van oudsher aantrekkelijke vestigingsgebieden. Dit blijkt ook uit de archeologische waarnemingen in de omgeving uit de periode ijzertijd-nieuwe tijd. Het plangebied was lange tijd in gebruik als bouwland, waardoor de top van de natuurlijke bodem in de (oude) bouwvoor zal zijn opgenomen. Vanaf de veertiende/vijftiende eeuw is door plagbemesting op de akkers een dik plaggendek ontstaan. Door het plaggendek zal de oude bodem en derhalve het archeologisch sporenniveau tegen diepe bodemverstoringen zijn beschermd. In de jaren vijftig van de twintigste eeuw is in het plangebied een uitbreidingswijk gerealiseerd, waarbij het plangebied is geëgaliseerd. Als gevolg van de bouwwerkzaamheden en de aanleg van kabels en leidingen, zal de bodem in meer of mindere mate verstoord zijn. Ter hoogte van kelders en rioleringssleuven zal de bodem diep verstoord zijn, terwijl ter hoogte van schuren of uitbouwen er niet of slechts zeer lokaal verstoring zal zijn opgetreden. Op basis van het bureauonderzoek wordt aan het plangebied een hoge verwachting toegekend voor archeologische waarden van landbouwers uit het neolithicum tot en met de volle middeleeuwen. Gezien de verwachte mate van verploeging geldt voor onverstoorde archeologische waarden van jagerverzamelaars (vuursteenvindplaatsen) een lage verwachting. In de gebieden waar (diepe) verstoring heeft plaatsgevonden wordt de verwachting bijgesteld naar middelhoog of laag. Uit het veldonderzoek bleek dat in het plangebied van oorsprong inderdaad een hoge zwarte enkeerdgrond aanwezig is met een gelaagd plaggendek. Door de egalisatie voorafgaand aan de aanleg van de wijk en andere daarmee samenhangende ingrepen is het plaggendek afgetopt en/of verrommeld. Er zijn slechts lokaal aanwijzingen voor diepe bodemverstoring aangetroffen, zoals een deel van de bebouwing uit de jaren zeventig op het plein zelf en boomplantgaten. De overige verwachte verstoorde zones liggen echter onder nog aanwezige bebouwing of kabelstroken, waardoor hier geen boringen konden worden gezet. Het plangebied behoudt grotendeels een (middel)hoge verwachting. Derhalve wordt geadviseerd om bij bodemverstoringen dieper dan 50 cm beneden het huidige maaiveld in het gebied met een (middel)hoge verwachting een vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven uit te voeren om de aan- of afwezigheid, de aard, de omvang, de datering, de gaafheid, de conservering en de inhoudelijke kwaliteit van de archeologische waarden vast te stellen. Geadviseerd wordt om de bestaande bebouwing uitsluitend bovengronds te slopen.</p>