Archeologisch vooronderzoek in het kader van de herontwikkeling plangebied Deurningerstraat te Enschede, gemeente Enschede

Vestigia Archeologie en Cultuurhistorie heeft een archeologisch inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd ten behoeve van de geplande herontwikkeling van een plangebied aan de Deurningerstraat te Enschede. (afbeelding 1, kaart 1 achterin het rapport). Het plangebied ligt aan de Deurningerstraat/Kottendijk, en is vroeger in gebruik geweest als vestiging van een ALDI-supermarkt. Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 0,5 ha, en is momenteel vrijwel geheel bebouwd en verhard. De bestaande bebouwing zal worden gesloopt waarna binnen het plangebied woningbouw zal worden gerealiseerd (afbeelding 2). Voorafgaand aan de ontwikkelingen dient in kaart gebracht te worden of zich binnen het plangebied behoudenswaardige archeologische waarden (zouden kunnen) bevinden, die tegen de achtergrond van de bodemingrepen gevaar lopen. Gezien de aard van de ingrepen (woningbouw) zullen de geplande ingrepen naar verwachting tot in het relevante archeologisch niveau reiken. Vestigia heeft in het kader van dit project reeds een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd (Vestigia rapport V2083), op basis waarvan is geadviseerd binnen het plangebied een vervolgonderzoek door middel van verkennende boringen uit te voeren. Dit advies is overgenomen door het bevoegd gezag. Vervolgens is op 26 mei 2021 een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd om de archeologische verwachting van het bureauonderzoek te toetsen. Tijdens het veldonderzoek zijn in totaal 13 boringen gezet. Veel van de boringen zijn gestuit op een ondoordringbare laag puin. Toch was het mogelijk om op basis van de boringen die verspreid over het plangebied zijn gezet een redelijk representatief beeld te krijgen. Binnen het plangebied is een verstoorde laag aangetroffen tot een diepte van 100 tot 185 centimeter beneden maaiveld. Deze verstoorde laag bestaat naar verwachting uit het omgewerkte esdek. Daaronder zijn fluvioperiglaciale afzettingen en/of verspoeld dekzand aangetroffen. Deze natuurlijke afzettingen hadden geen kenmerken van bodemvorming; deze zullen voor zover aanwezig verloren zijn gegaan voorafgaand aan de aanleg van het dek, of tijdens de recente bouwwerkzaamheden binnen het plangebied. Advies. Tijdens het inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen is geconstateerd dat er binnen het plangebied diepgaande verstoringen zijn opgetreden. Hierbij zullen eventueel aanwezige archeologische waarden verloren zijn gegaan. De kans op het aantreffen van een intacte archeologische vindplaats wordt als laag ingeschat. Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie adviseert daar dan ook geen vervolgstappen in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ). Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Enschede, om een besluit te nemen ten aanzien van het al dan niet doorgaan of beëindigen van het onderzoeksproces (selectiebesluit).
Ook wanneer het bevoegd gezag besluit dat vervolgonderzoek niet noodzakelijk is en het onderzochte gebied wordt vrijgegeven voor de voorgenomen ontwikkelingen, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische ‘toevalsvondst’ wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Enschede, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Naschrift. De adviseur van het bevoegd gezag, dhr. A. Vissinga, regio-archeoloog van het Oversticht, heeft het conceptrapport beoordeeld. In de beoordeling d.d. 29 juni 2021 heeft dhr. Vissinga aangegeven geen inhoudelijke opmerkingen te hebben. Dhr. Vissinga heeft geadviseerd het rapport definitief te maken en het selectieadvies over te nemen.