Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek door middel van boringen, verkennende fase, woningen 1e Wijk Jubbega, gemeente Heerenveen

In juli 2025 is door Antea Group een archeologisch
bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen (verkennende fase) uitgevoerd voor 1e
Wijk in Jubbega (gemeente Heerenveen). Aanleiding voor het onderzoek is de geplande ontwikkeling van
woningbouw. Het plangebied is momenteel in agrarisch gebruik als weiland. Er is in het kader van de uitvoering
van dit archeologisch vooronderzoek vooraf geen contact geweest met de bevoegde overheid.
Bij de aanlegwerkzaamheden kunnen eventuele in de ondergrond aanwezige archeologische resten worden
verstoord. Het archeologisch onderzoek dient als onderdeel van de bredere onderbouwing voor de ruimtelijke
procedure. Een archeologisch bureauonderzoek is de eerste stap binnen de Archeologische Monumentenzorg
(AMZ, zie bijlage 2), een inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen (verkennende fase) is stap 2b. Voor het
plangebied geldt een onderzoeksplicht conform de FAMKE die in deze als vigerende beleidskaart gebruikt
wordt.
Bureauonderzoek
Het plangebied ligt aan de noordzijde van de Drents-Friese Wouden, een gebied met in de ondergrond
grondmorenewelvingen bedekt met een dekzandlaag. In dit dekzandreliëf kunnen podzolprofielen voorkomen,
plaatselijk afgedekt door een (venige) eerdlaag of plaggendek. Deze gebieden kunnen resten uit de steentijd
(laat paleolithicum en mesolithicum) bevatten, mede afhankelijk van de mate van intactheid van het
oorspronkelijke bodemprofiel. In een eventueel intacte veenlaag zouden ook resten van laat middeleeuwse
veenontginning kunnen voorkomen. Deze verwachting is wel gematigd omdat uit de omgeving van Jubbega
vooralsnog geen archeologische waarnemingen of vindplaatsen uit de genoemde perioden bekend zijn.
De voor het plangebied binnen de lopende ruimtelijke procedure gespecificeerde archeologische verwachting is
daarmee sterk gebonden aan een intacte en relevante bodemsituatie van het plangebied. Daarom is tot de
uitvoering van een veldtoets (IVO-O, verkennende fase) aan de opdrachtgever geadviseerd.
Veldonderzoek
Uit het archeologisch booronderzoek (IVO-O, verkennende fase) blijkt dat er ondanks het gebruik van het
terrein als grasland toch een aanzienlijke verstoring van het oorspronkelijk bodemprofiel aanwezig is. Deze reikt
gemiddeld tot circa 0,7 m onder het huidig maaiveld en het uit zich in een omgewerkte laag, waarin brokken
lemig zand, moerige grond, brokken geel dekzand en brokken van gepodzolideerd dekzand voorkomen.
Podzolprofielen zijn echter vrijwel geheel verstoord en van de oorspronkelijke veenlaag resteert niets, afgezien
van het restant moerige grond in boring 6. Deze aangetroffen restanten moerige grond wordt beschouwd als
een vermenging van veen en zand en vermoedelijk daarmee het resultaat van de middeleeuwse ontginning.
Ook deze grond is niet meer als laag aanwezig, enkel als brokken in de omgewerkte laag. De bodemprofielen
binnen het voorliggende plangebied bestaan daarmee in hoofdzaak uit omgewerkte grond op een C-horizont
van dekzand. Intacte en relevante archeologische resten zijn hierin niet te verwachten.
Advies
De archeologische verwachting kan voor het plangebied op basis van de resultaten van het verkennend
booronderzoek worden bijgesteld naar laag. Antea Group adviseert daarom het plangebied vrij te geven voor de
voorgenomen bodemingrepen. Dit betreft een selectieadvies. Het is aan de bevoegde overheid, in deze de
gemeente Heerenveen, om een selectiebesluit te nemen.
Revisiebeheer
De voorliggende revisie 00 betreft de eerste uitgifte van het rapport en is bedoeld om ter beoordeling voor te
leggen aan de bevoegde overheid (in deze de gemeente Heerenveen), in of voorafgaand aan de vergunnings-procedure.

Dit onderzoeksrapport is door Steunpunt Monumentenzorg Fryslân goedgekeurd op 22/9/2025.