Archeologisch onderzoek plangebied Meeuwenlaan te Zwolle, gemeente Zwolle

In opdracht van Ontwikkelcombinatie Meeuwenlaan B.V. heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd naar de locatie Meeuwenlaan te Zwolle, gemeente Zwolle. De aanleiding voor dit onderzoek is de voorgenomen herontwikkeling van het plangebied. De exacte aard en omvang van de bijkomende bodemingrepen zijn ten tijde van onderhavig onderzoek nog niet bekend, maar uitgegaan wordt van graafwerkzaamheden tot 2 m -mv. Bureauonderzoek. Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied in het Overijssels-Gelders zandgebied gelegen is, een door beken doorsneden stuwwal- en dekzandgebied. Het plangebied bevindt zich half op een verhoging in het landschap, een mogelijke dekzandrug, en half in een lagergelegen rivierkomvlakte die is gevormd door de IJssel. Het plangebied ligt daarnaast binnen de Zwolse wijk Kamperpoort. In Kamperpoort heeft in ieder geval sinds de Late Middeleeuwen bewoning plaatsgevonden langs de weg richting Kampen, die over de mogelijke dekzandrug loopt. Binnen het plangebied heeft op het hoger gelegen deel met zekerheid bewoning plaatsgevonden vanaf de Vroege Nieuwe Tijd, maar eerdere bewoning kan niet worden uitgesloten. Daarnaast is in de omgeving van het plangebied een Mesolithische haardkuil aangetroffen bij eerder archeologisch onderzoek; deze verhoging is dus ook in eerdere periodes bewoond geweest. Richting het noordoosten loopt het plangebied af richting de komvlakte. De flanken van dekzandruggen vormden aantrekkelijke bewoningslocaties voor jager-verzamelaars, dus hier kunnen waarden uit het Paleolithicum of Mesolithicum aanwezig zijn in het dekzand. In het laagstgelegen deel van het plangebied worden, gezien de lage, natte ligging, geen bewoningssporen verwacht. Hier kunnen wel losse vondsten aanwezig zijn zoals rituele deposities of waarden gerelateerd aan visvangst of jacht in het rivierdal. Afgaande op de resultaten van het uitgevoerde bureauonderzoek is de archeologische verwachting voor het zuidwestelijke deel van het plangebied hoog ingeschat voor de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd, met name voor bewoningssporen uit de Nieuwe Tijd. Voor eerdere periodes is een middelhoge verwachting opgesteld. Voor de zone waar het plangebied afloopt richting het noordoosten is een middelhoge verwachting voor bewoningssporen uit het Paleolithicum of Mesolithicum opgesteld. Voor het meest noordoostelijke, laagstgelegen deel van het plangebied is de verwachting laag ingeschat voor bewoningssporen uit alle perioden, maar zouden mogelijk wel losse vondsten kunnen worden aangetroffen, met name in het veen. Veldonderzoek. Op basis van de in het bureauonderzoek opgestelde verwachting zijn drie aspecten van de bodemopbouw, naast de mate van intactheid hiervan, vooral van belang voor het verder specificeren van de verwachting: • Het verloop van het dekzandreliëf in het plangebied. Het dekzandreliëf vormt een belangrijke aanwijzing voor de archeologische verwachting voor bewoningssporen uit pre- en protohistorische perioden. • De aanwezigheid en intactheid van veenpakketten in het plangebied. Deze kennis is van belang om te kunnen vaststellen of puntvondsten verwacht kunnen worden in het veen. • De ruimtelijke spreiding van de ophogingslaag waarin middeleeuwse en nieuwetijdse waarden verwacht worden, die is aangetroffen bij een eerder booronderzoek binnen het plangebied. Indien deze ophogingslaag zich uitstrekt tot buiten het toen onderzochte gebied dient het advies tot een proefsleuvenonderzoek mogelijk eveneens te worden uitgebreid tot buiten het toenmalige onderzoeksgebied. Met deze aspecten in gedachten is een verkennend booronderzoek uitgevoerd in het plangebied. Uit het veldonderzoek is gebleken dat de bodem in het plangebied sterk verstoord is. De bodem bestaat tot een diepte wisselend van 105 tot 155 cm -mv uit recente ophogingspakketten van zand met veel recent puin en bodemvervuiling. Hieronder bevinden zich komafzettingen: mineraalarm veen, zwak siltige klei en blauwgrijze klei. Ook de veen- en kleilagen zijn veelal verstoord, met inmengging van recent puin, zand en grind. De komafzettingen duiden erop dat het plangebied tot aan de indijking van het gebied te nat is geweest voor bewoning. Op basis van het uitgevoerde booronderzoek worden geen archeologische waarden meer verwacht in het plangebied. Sweco Nederland adviseert daarom het plangebied vrij te geven. Selectieadvies bevoegd gezag. Dit rapport is ter goedkeuring voorgelegd aan de bevoegde overheid. De bevoegde overheid heeft besloten niet geheel akkoord te gaan met het door Sweco Nederland opgestelde advies. Het plangebied wordt grotendeels vrijgegeven, maar voor het deel ter hoogte van het huidige kantorencomplex Meeuwenlaan 6b, 8 en 8c (het onderzoeksgebied van zaak 4611179100 uit 2018) dient een Inventariserend Veldonderzoek Proefsleuven uitgevoerd te worden.