Plangebied Bosweg te Woerdense Verlaat

<p>In opdracht van Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden heeft RAAP in oktober 2021 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Bosweg te Woerdense Verlaat in de gemeente Nieuwkoop. Het onderzoek vond plaats in het kader van de aanvraag van een omgevingsvergunning en is bovendien gewenst door de opdrachtgever om in kaart te brengen in hoeverre archeologische resten aanwezig zouden kunnen zijn ter hoogte van de geplande bodemingrepen. Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:  Het plangebied A kenmerkt zich door zijn ligging in een uitgestrekt ontgonnen veengebied, gelegen langs de in de jaren 1970 aangelegde Bosweg. Het plangebied B is eveneens gelegen langs de Bosweg, maar direct naast de Meije.  Het oppervlak uit de steentijd bevindt zich op meer dan 7 m –mv. Er is onvoldoende informatie voorhanden over de aan- of afwezigheid van gradiëntzones. Er geldt dan ook een niet nader gespecificeerde archeologische verwachting voor vindplaatsen uit het laat paleolithicum.  In het plangebied A heeft zich vanaf het begin van het Holoceen tot in de middeleeuwen een dik pakket veen ontwikkeld en is dit gebied zo goed als onbewoonbaar geworden tot in de 11e eeuw. Voor resten uit de periode mesolithicum tot en met de nieuwe tijd A geldt daarom een lage archeologische verwachting.  In het plangebied B zijn in een eerdere aardkundige boring kleiige afzettingen van het Laagpakket van Wormer uit het toenmalige getijdenlandschap aangetroffen. Aangezien uit de directe omgeving van het plangebied geen vindplaatsen uit het late neolithicum bekend zijn, geldt voor deze periode een lage archeologische verwachting voor de afzettingen van het Laagpakket van Wormer in het plangebied B. In het plangebied B heeft zich vanaf de bronstijd tot ruwweg het midden van de ijzertijd een pakket Hollandveen op het Laagpakket van Wormer ontwikkeld, dat waarschijnlijk te nat was voor bewoning. Vandaar dat voor deze periode een lage verwachting geldt in het plangebied B. Vanaf de midden ijzertijd tot en met de late middeleeuwen was de Meije actief ter hoogte van het plangebied. Voor de oevers van deze stroom is voor de periode ijzertijd tot en met de nieuwe tijd A een hoge archeologische verwachting van kracht in plangebied B.  Op basis van het historisch kaartmateriaal blijkt dat er vanaf de nieuwe tijd B geen bewoning in het plangebied heeft plaatsgevonden  In het plangebied ligt het veen direct aan het maaiveld. Aangezien in het plangebied afdekkende pakketten ontbreken is mogelijk sprake van een slechte conservering van eventuele archeologische resten. In deelgebied B liggen afzettingen van de Meije aan het maaiveld, waarin resten uit de periode ijzertijd tot en met de nieuwe tijd kunnen voorkomen. Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied B (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om deplannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat lijkt echter niet mogelijk in het kader van het nieuw te plaatsen gemaal en het vergraven van een bredere watergang op deze locatie. Indien planaanpassing niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen. Om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen wordt een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend booronderzoek. Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten. In het plangebied A wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen, op deze locatie geldt namelijk een lage archeologische verwachting voor alle perioden. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS). Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Nieuwkoop, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.</p>