Slochteren, Dannemeer, Gemeente Slochteren (Gr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek

<p>In verband met afplagwerkzaamheden in het gebied Dannemeer nabij Schaaphok, gemeente Slochteren, provincie Groningen is in opdracht van Enviso Ingenieursbureau een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. Uit dit onderzoek blijkt dat het plangebied in een ontgonnen veenvlakte ligt. De bodem bestaat uit veengrond: weideveengrond in het westelijke deel en koopveengrond in het oostelijke deel. In het zuidoostelijke deel is reliëf aanwezig. Het plangebied is voor mensen bewoonbaar geweest in de periode laat-paleolithicum tot in de midden-bronstijd (Appendix I). Daarna trad vervening op. In de nabije omgeving van het plangebied is op verschillende locaties bewerkt vuursteen uit deze periode aangetroffen. In het plangebied kunnen archeologische resten voorkomen. Deze worden verwacht op en in het pleistocene zand, op de overgang naar het bovenliggende veen. Hierbij moet rekening worden gehouden met vondsten en grondsporen uit de steentijd tot ongeveer de midden-bronstijd. Deze verwachting geldt vooral voor het oostelijke deel van het plangebied, omdat het onderliggende zand zich hier hoger bevindt dan in het westelijke deel van het terrein. Archeologische indicatoren voor bewoning in de steentijd en bronstijd kunnen bestaan uit houtskool of concentraties hiervan, bewerkt en/of verbrand vuursteen, verkoolde hazelnootdoppen en voorwerpen van steen zoals slijpstenen of rolsteenhamers. Vanaf het neolithicum komen ook scherven aardewerk voor en vanaf de bronstijd eventueel bronzen voorwerpen of resten van bronsbewerking. Eveneens kunnen grondsporen uit de steentijd aanwezig zijn, zoals haardkuilen of oppervlaktehaarden, paalgaten, greppels, waterkuilen en hutkommen. Het verwachte complextype is een nederzetting of kampement met een omvang vanaf enkele meters. Indien aanwezig zullen zowel grondsporen als archeologische indicatoren zich op de overgang van zand en veen bevinden en in het zand. In de periode midden-bronstijd tot de late middeleeuwen was het gebied niet goed bewoonbaar wegens het veen. Wel kunnen in het veen soms offervondsten worden gedaan. Indicatoren uit de late middeleeuwen of nieuwe tijd bestaan voornamelijk uit scherven aardewerk en mogelijk uit glazen of metalen voorwerpen en resten van bouwmateriaal. Gezien de ligging buiten de oude dorpskern en in een laat ontgonnen gebied, worden er echter geen cultuurlagen of archeologische indicatoren uit deze perioden in het plangebied verwacht. Verstoringen in de bodem zullen vooral te maken hebben met de ontveningen. Op historische kaarten zijn veel sloten zichtbaar, die in een latere periode zijn gedicht. Binnen het oostelijke deel van het plangebied is de kans om archeologische resten aan te treffen groot, mede gebaseerd op het aangrenzende archeologische terrein waar vondsten zijn gedaan uit het laat-paleolithicum en mesolithicum. De plaglocatie ligt op de overgang tussen lage verwachting en hoge verwachting. De archeologisch interessante laag bevindt zich op de overgang van het veen naar het onderliggende zand en in de bovenste lagen van de zandbodem. Indien bij de geplande graafwerkzaamheden alleen de bouwvoor wordt verwijderd (maximaal 30 centimeter), hoeft hier verder geen archeologisch onderzoek te worden gedaan omdat de archeologische waarden dan niet worden bedreigd. De ondergrondgegevens van Dinoloket laten drie boringen zien die langs de rand van het plangebied zijn gezet. Het zand begint in deze boringen tussen 80 en 150 centimeter diepte. Mochten de graafwerkzaamheden dieper dan 30 centimeter zijn gepland, dan adviseren wij dit te laten uitvoeren onder een archeologische begeleiding. Er wordt gekozen voor een archeologische begeleiding in plaats van volledige opgraving, omdat volledige opgraving van te verwachten resten een grotere inbreuk op het bodemarchief vormt dan gerichte documentatie van resten die door de voorgenomen werkzaamheden zullen worden verstoord.</p>