Hendrik-Ido-Ambacht Sophiapolder Maritieme Begeleiding

ADC ArcheoProjecten heeft een Archeologische Begeleiding uitgevoerd op de locatie Sophiapolder in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. De Archeologische Begeleiding behelsde het toezicht houden op het ontgraven van twee kreekstelsels in het kader van natuurontwikkeling. Het onderzoeksgebied heeft een oppervlakte van ca. 4 Ha en was vóór de ontpoldering in gebruik als agrarisch gebied. Het gebied wordt in het oosten begrensd door de rivier De Noord en in het westen door diens nevengeul de Rietbaan. Vraag is of het gebied in het verre verleden bewoond is geweest of dat het als maritiem landschap economisch in gebruik is geweest. Tijdens de begeleiding zijn geen sporen of structuren aangetroffen van vóór de negentiende eeuw.Slechts twee van de vier vondsten dateren uit de achttiende eeuw, maar ze zijn niet aangetroffen in primaire context. Vermoedelijk zijn ze ingespoeld via het slootsysteem op het eiland. De interesse gaat archeologisch gezien met name uit naar de Middeleeuwse periode of zelfs verder terug, omdat er waarnemingen zijn gedaan van bewoningssporen uit deze periode op het vasteland ten oosten van het eiland. Zie tabel 1 voor de periode indeling van het verleden. Nadat de begeleiding was afgelopen werd bij het doorbreken van de dijk in het noordwestelijk kreeksysteem nog een waterafvoersluisje uit de negentiende eeuw aangetroffen. Besloten is dit in situ te behouden, en de positie in ARCHIS op te nemen. Afgaande op het fysisch geografisch beeld van de bodem heeft zich na 1331 een eiland gevormd, toen voor het eerst een dijk werd aangelegd in het stroomgebied van de Slikkerveerse stroomgordel. De rivier de Noord heeft vervolgens een zandplaat afgezet in het oostelijk en zuidelijk deel van het eiland, en een pakket klei in het westen en noorden. Dit jonge uiterwaarden gebied is op zijn minst vanaf 1850 in gebruik geweest voor economische doeleinden. In de kreekstelsels is het kleipakket ontgraven alsmede een deel van de Slikkerveerse afzettingen. Dat zou dus de periode van de Vroege en Late Middeleeuwen moeten omvatten. Met het feit dat er geen sporen, structuren of vondsten zijn aangetroffen in het ontgraven gebied, is de archeologische verwachting voor het eiland gedaald naar een zeer laag niveau.Het is waarschijnlijk dat het gebied in het verleden het karakter had van een dynamisch maritiem landschap. Het is niet uitgesloten dat het voor lange of korte tijd in gebruik is geweest voor de griendteelt, althans daar zijn enkele aanwijzingen voor. Aanwijzingen voor ander economisch gebruik van het gebied vóór de negentiende eeuw ontbreken echter geheel. Voor eventueel vervolgonderzoek wordt aanbevolen lokale bronnen, zoals archieven, langdurig ingezeten en lokale verenigingen te raadplegen.