Een nederzetting uit de Bronstijd en de IJzertijd aan de Covikseweg te Steenderen, gemeente Bronckhorst

In opdracht van N.V. Nederlandse Gasunie heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau in 2010 een inventariserend veldonderzoek (proefsleuven) met doorstart naar een opgraving uitgevoerd in verband met de aanleg van een aardgastransportleiding te Steenderen-Covikseweg in de gemeente Bronckhorst. Omdat tijdens het proefsleuvenonderzoek al snel duidelijk werd dat er daadwerkelijk sprake was van een behoudenswaardige vindplaats, heeft in overleg met de bevoegde overheid een doorstart naar een opgraving plaatsgevonden. De onderzochte vindplaats ligt op een uitgestrekt plateau van pleistocene rivierafzettingen dat is afgedekt door een brede dekzandrug. Tijdens het onderzoek zijn over vrijwel de gehele breedte van deze rug archeologische resten aangetroffen, waaruit blijkt dat het gebied gedurende een lange periode bewoond is geweest. De vindplaats is gedateerd op basis van de structuren, vondsten en 14C-ouderdomsbepalingen. De vindplaats was vanaf de Midden Bronstijd tot in de Midden IJzertijd als nederzettingsterrein in gebruik.Uit de Midden Bronstijd dateert een deel van een driebeukig hoofdgebouw. Delen van een tweede, eveneens driebeukig hoofdgebouw stammen uit de Vroege IJzertijd. Vier bijgebouwen kunnen niet nader worden gedateerd. Van het huis uit de Midden Bronstijd zijn binnen het onderzochte tracé slechts vijf binnenstijlparen en enkele wandpalen gevonden. Op basis van 14C-ouderdomsbepaling wordt de huisplattegrond gedateerd in de tweede helft van de Midden Bronstijd. De plattegrond wordt toegeschreven aan het type Emmerhout. Het huis uit de Vroege IJzertijd is van het type Wachtum. Dit type wordt regelmatig in de IJsselstreek en andere delen van Oost-Nederland gevonden. Op basis van een tweetal 14C- ouderdomsbepalingen wordt het huis gedateerd tussen 760 en 580 voor Chr. De aangetroffen gebouwplattegronden representeren slechts een klein gedeelte van een omvangrijk nederzettingsterrein dat zich over de volledige dekzandrug moet uitstrekken.In totaal zijn tijdens het onderzoek ruim 1.100 vondsten gedaan. Het vondstmateriaal bestaat vrijwel uitsluitend uit handgevormd aardewerk en natuursteen. Het aardewerk dateert uit een ruime periode van de Bronstijd tot en met de Middeleeuwen. Het zwaartepunt ligt echter op materiaal uit de Brons- en de IJzertijd, toen het terrein als nederzetting in gebruik was.Uit het paleobotanisch onderzoek aan grondmonsters blijkt dat de bewoners gerst, emmer en pluimgierst verbouwden. Deze gewassen waren de belangrijkste granen voor de boeren in de IJzertijd. Uit de akkeronkruiden valt af te leiden dat tenminste een deel van de landbouwgrond was gelegen op matig voedselrijke, zure zandgrond op de onderzochte dekzandrug.