Gastel, Strijper Aa, deelgebieden Kardinaal en Gassel Gemeente Cranendonck en Hezze-Leende, Plangebieden Kardinaal en Gassel te Strijp en Gastel/ Inventariserend veldonderzoek (verkennende en karterende fase)

<p>BAAC heeft een archeologisch vooronderzoek, een inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) en een passieve begeleiding in de vorm van een oppervlaktekartering uitgevoerd in de plangebieden Kardinaal en Gassel in de omgeving van Strijp en Gastel in de gemeente Heeze-Leende en de gemeente Cranendonck. Aanleiding voor het onderzoek is de natuurontwikkeling, waarbij het maaiveld circa 25 cm wordt verlaagd om een schrale uitgangssituatie te creëren. Hiervoor dient de aanwezige houtopslag verwijderd te worden. De werkzaamheden vinden plaats in twee deelgebieden, te weten Gassel (ca. 5,7 ha) in de gemeente Cranendonck en Kardinaal (ca. 3,6 ha) in de gemeente Heeze-Leende. Realisatie van de plannen kan leiden tot aantasting of vernietiging van mogelijk aanwezige archeologische waarden.</p><p>Uit het archeologische vooronderzoek dat door BAAC is uitgevoerd blijkt dat voor het hele plangebied een hoge archeologische verwachting op resten uit laat-paleolithicum – mesolithicum geldt. Daarnaast is er een specifieke verwachting voor vindplaatsen uit de Federmesser-cultuur in de Laag van Usselo. Geadviseerd is om het gebied gefaseerd te ontgraven. De ontgraving gebeurde onder een passieve archeologische begeleiding.</p><p>Het veldwerk bestond uit twee delen. Eerst is de voedselrijke bovengrond verwijderd. Hierna heeft een oppervlaktekartering plaatsgevonden. Tijdens de oppervlaktekartering is ervan uitgegaan dat eventuele archeologische vindplaatsen zich kenmerken door een spreiding van overwegend vuursteen. Bij het inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) is het plangebied onderzocht op de geomorfologische, geologische en bodemkundige karakteristieken. Er is in het bijzonder gelet op de aan- of afwezigheid van de Laag van Usselo om uitspraken te doen over de verwachting op resten uit het laat-paleolithicum.</p><p>In deelgebied Kardinaal bestaat de C-horizont uit matig fijn, matig siltig tot sterk siltig zand. Dit is geïnterpreteerd als (deels verspoeld) dekzand. Op dit dekzand is een veenpakket aangetroffen. De overgang van het veen naar het dekzand is scherp. Vanwege de natte omstandigheden zal er geen bodemvorming hebben plaatsgevonden in de top van het dekzand, maar is er vrijwel direct een veenlaag gevormd. Deze veenlaag is in de top verstoord door ploegwerkzaamheden of door de ontginningen. Om het gebied beter begaanbaar te maken is in het verleden zand opgebracht. Er zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen bij het booronderzoek. Een oppervlaktekartering is in overleg met de bevoegde overheid niet uitgevoerd.</p><p>De verwachting voor kampementen uit het laat-paleolithicum – mesolithicum kan worden bijgesteld naar laag in het hele deelgebied. De middelhoge verwachting op vondsten uit natte context, zoals voordes, knuppelpaden en fuiken, blijft echter behouden. Deze kunnen verwacht worden in het veen, circa 50 – 90 cm -mv voorafgaand aan de werkzaamheden. Sinds het booronderzoek is het plangebied circa 25 cm verlaagd en kan de top van het veen rond 25 – 65 cm -mv worden verwacht (24,1 -24,4 m +NAP). Gezien de zeer lokale aard van vondsten uit natte context, kan hier niet gericht naar gezocht worden. Er wordt daarom geadviseerd om toekomstige graafwerkzaamheden die groter zijn dan 500 m2 archeologisch te begeleiden.</p><p>In het deelgebied Gassel is het beekdal ingesneden tot in de fluvioperiglaciale afzettingen. Onder natte omstandigheden is hier een zeer humeuze tot venige laag gevormd, welke vervolgens is afgedekt door stuifzand. Afgezien van de humeuze laag zijn er geen resten van bodemvorming aangetroffen in het plangebied. De voormalige bouwvoor lag scherp op de C-horizont. Een eventuele podzolbodem is niet gevormd vanwege de natte omstandigheden, of is verdwenen bij de ontginning van het gebied. Centraal in het deelgebied ligt een zone waarin nog duidelijk ploegsporen zichtbaar waren. Hier is de bodem tot circa 60 cm -mv (26,8 – 27,1 m +NAP) verstoord. De enige vondst betrof een natuurlijk fragment vuursteen.</p><p>Aangezien de datering van de humeuze laag niet duidelijk is, kan niet met zekerheid gesteld worden dat het hier gaat om de Laag van Usselo. In ieder geval is deze laag onder zeer natte omstandigheden gevormd, wat het niet direct aantrekkelijk maakt als locatie voor een tijdelijk kampement. Hiervoor zijn in de directe omgeving veel meer geschiktere locaties. De verwachting op kampementen uit het laat-paleolithicum wordt daarom bijgesteld naar laag. Vanwege het ontbreken van bodemvorming uit jongere periodes en het ontbreken van een goed ontwikkelde veenlaag, wordt de verwachting op resten uit de overige periodes ook bijgesteld naar laag. Het hele deelgebied kan worden vrijgegeven.</p>