ข้อต่อสู้ของผู้ใต้บังคับบัญชา กรณีกระทำทรมานตามคำสั่งของผู้บังคับบัญชา

การทรมานนั้นเกิดขึ้นบ่อยครั้งในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ส่วนหนึ่งเป็นเพราะความเชื่อที่ว่าการกระทำทรมานผู้ต้องหา หรือจำเลยในคดีอาญานั้นสามารถทำได้ โดยถือว่าเป็น good torture และถึงแม้ว่าในปัจจุบันเจ้าหน้าที่รัฐจะทราบว่าการทรมานไม่สามารถกระทำได้ ก็ยังคงมีการทรมานเกิดขึ้นในกระบวนการยุติธรรมเรื่อยมา ซึ่งเป็นผลจากทางสองแพร่งที่เหล่าตำรวจผู้ใต้บังคับบัญชาจะต้องเผชิญ โดยเป็นการปะทะกันระหว่างความรับผิดทางอาญาและความรับผิดทางวินัย จึงเป็นประเด็นปัญหาที่จะต้องทำการศึกษาอย่างละเอียดเพื่อยุติการกระทำทรมานดังกล่าว และเสนอทางออกให้แก่ผู้ใต้บังคับบัญชาตำรวจโดยจากการศึกษาพบว่า แม้ว่าในปัจจุบันประเทศไทยจะได้อนุวัตรการอนุสัญญาต่อต้านการทรมานและการลงโทษหรือการปฏิบัติที่โหดร้ายหรือไร้มนุษยธรรมหรือลดศักดิ์ศรีอื่น ๆ โดยการตราพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565 ก็ยังไม่สามารถแก้ปัญหาการทรมานในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาได้ เพราะทางปฏิบัติของตำรวจที่มักใช้การทรมานเป็นเครื่องมือในการสอบสวนและขยายผล ประกอบกับหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติตามคำสั่งของผู้บังคับบัญชา ซึ่งเป็นคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายอย่างชัดแจ้ง เพราะเกรงว่าจะมีความรับผิดทางวินัยตามพระราชบัญญัติตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2565 ที่ยังคงบกพร่องและรอการแก้ไขเพิ่มเติมอยู่ และด้วยความเกรงกลัวต่อความรับผิดทางวินัยดังกล่าว ตำรวจผู้ใต้บังคับบัญชาเหล่านี้จึงเลือกที่จะกระทำตามคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายอย่างชัดแจ้งดังกล่าว และยกข้อต่อสู้ว่าตนปฏิบัติตามคำสั่งของผู้บังคับบัญชาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 70 เพื่อที่จะไม่ต้องรับโทษฐานกระทำทรมาน ซึ่งไม่ถูกต้อง เพราะการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจควรเป็นไปตามกฎหมาย และปฏิเสธที่จะปฏิบัติตามคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายอย่างชัดแจ้ง เช่น คำสั่งให้กระทำทรมาน แต่การปะทะกันของกฎหมายทั้งสองฉบับนี้ทำให้พวกเขาต้องเลือกทางใดทางหนึ่ง ดังนั้น ผู้เขียนจึงขอเสนอทางออกให้กับปัญหาดังกล่าวที่ผู้ใต้บังคับบัญชาจำต้องเผชิญ โดยการศึกษาความเป็นมาของการทรมาน และพัฒนาการของข้อต่อสู้ของผู้ใต้บังคับบัญชาที่ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้บังคับบัญชา ตลอดจนการศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายอาญาระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง และกฎหมายอาญาของต่างประเทศ เพื่อกำหนดทิศทางในการแก้ไขกฎหมายอาญาที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นระบบโดยคำนึงถึงบริบทของประเทศไทย