Een Cananefaatse cultusplaats

<p>Aan de Lozerlaan in Den Haag bevond zich vanaf het eind van de 1ste eeuw tot in de 3de eeuw een inheems-Romeinse nederzetting. Sporen van ondermeer greppels en kuilen duiden hierop. Naast deze structuren vormt een cultusplaats de meest opzienbarende context van de vindplaats. De overeenkomsten in vorm, ligging en materiële cultuur met reeds bekende rurale cultusplaatsen maakt dit duidelijk. Het karakter van deze rurale cultusplaats is zeer lokaal geweest. Uit de Cananefaatse civitas zijn enkele rurale cultusplaatsen bekend. Uitgaande van de Lozerlaan kunnen we de volgende kenmerken opsommen:</p><p>Het uiterlijk van de rurale cultusplaatsen in het Cananefaatse gebied verschilt niet van cultusplaatsen buiten de regio. De structuren zijn herkenbaar als terreinen, omsloten of gemarkeerd door een greppel/wal of palissades. De vorm varieert daarbij van rechthoekig, vierkant tot U-vormig. Ze zijn gelegen aan de periferie van nederzettingen, of in afgezonderde delen van nederzettingen. Op de binnenterreinen van de cultusplaatsen worden paalstellingen en offerkuilen aangetroffen. Bij de oriëntatie van de ruimtelijke elementen speelden de windrichtingen veelal een rol.</p><p>Uit de materiële cultuur van de Cananefaatse cultusplaatsen blijkt een lokaal karakter. Grote aantallen handgevormd aardewerk dragen deze stelling. De lage fragmentatiegraad hiervan duidt op het rituele gebruik de potten stuk te slaan of te breken. Ook complete potten worden aangetroffen als votiefgaven in cultusplaatsen. Naast het handgevormde aardewerk maken verder ook metaalvondsten deel uit van de materiële cultuur. Het gaat daarbij om uiteenlopende vormen, zoals vaatwerk, fibulae en beslag. Andere vondstcategorieën leveren minder aanwijzingen op voor een cultuscontext.</p><p>Over de cultus in Cananefaatse cultusplaatsen kan weinig worden gezegd. Uit het vondstmateriaal blijkt dat er sprake is geweest van een offercultus. Aan welke goden er werd geofferd is daarentegen niet bekend. Verschillende goden, zowel Romeins als inheems-Romeins, werden door de Cananefaten vereerd. Daarnaast mag worden aangenomen dat ook de vooroudercultus een rol speelde.</p>