การส่งเสริมความเข้มแข็งชุมชนโดยใช้วิถีชีวิตชุมชน: กรณีศึกษาวิถีชีวิตชุมชนมุสลิมคลองคูจาม ตำบลสำเภาล่ม อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

การศึกษาเรื่อง “การส่งเสริมความเข้มแข็งชุมชนโดยใช้วิถีชีวิตชุมชน กรณีศึกษาวิถีชีวิตชุมชนมุสลิมคลองคูจาม ตำบลสำเภาล่ม อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการส่งเสริมความเข้มแข็งชุมชนโดยวิถีชีวิตชุมชนเป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการศึกษาจากเอกสาร ที่เกี่ยวข้อง การสนทนากลุ่ม และการสัมภาษณ์เชิงลึก พบว่า 1) ด้านความเป็นอยู่ คนในชุมชนร่วมกันสร้างมัสยิดซึ่งเป็นสถานที่สำคัญทางศาสนาเพื่อประกอบศาสนกิจ รวมถึงร่วมกันบริจาคเงินทุนที่มาจากน้ำพักน้ำแรงของคนในชุมชน 2) ด้านสังคม สิ่งสำคัญในสังคมมุสลิมมีรูปแบบที่เป็นเอกลักษณ์ เช่น การทักทาย (การให้สลาม) เป็นแนวทางปฏิบัติในชุมชน 3) ด้านวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณีของมุสลิม มีการยึดหลักปฏิบัติและหลักศรัทธาของศาสนาอิสลาม ไม่ว่าจะเป็นวันสำคัญหรือกิจกรรมต่างๆ ภายในชุมชน 4) ด้านเศรษฐกิจชุมชน ส่วนใหญ่คนในชุมชนมีอาชีพเลี้ยงสัตว์ ขับรถบริการ แม่บ้าน ส่วนอาชีพที่ทำรายได้ให้กับชุมชนคือการทำโรตีสายไหม 5) ด้านกองทุนชุมชน เป็นกองทุนเล็กๆ กองทุนออมทรัพย์หมู่บ้าน ช่วยเหลือชาวบ้าน กู้ยืมในดอกเบี้ยที่ไม่สูง 6) ด้านสวัสดิการ เป็นการริเริ่มจากกองทุนชุนชม คือ การสร้างหลักประกันเพื่อความมั่นคงของคนในชุมชน ทำให้คนในชุมชนมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน รวมถึงการส่งเสริมความเข้มแข็งของชุมชนคลองคูจาม ทั้งนี้ การส่งเสริมความเข้มแข็งของชุมชนคลองคูจามโดยมีลักษณะที่สำคัญ คือ 1) การเรียนรู้ของชุมชน คนในชุมชนคลองคูจาม มีการเรียนรู้ทุกช่วงวัย มีศูนย์อบรมจริยธรรมสอนอัลกรุอ่านสอนภาษอาหรับนำไปสู่การส่งเสริมความรู้ภายในชุมชน ที่เน้นการแลกเปลี่ยน ความร่วมมือในชุมชนตลอดจนเป็นศูนย์กลางแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิตของคนในชุมชน 2) การมีส่วนร่วมของชุมชนกิจกรรมกับพิธีกรรมต่างๆ ทางศาสนา ที่สอนและเน้นให้คนในชุมชนมีส่วนร่วมทุกครั้งตอน ตั้งแต่การคิด วางแผน ลงมือปฏิบัติซึ่งสอดคล้องไปกับหลักคำสอนของศาสนา ร่วมถึงความแตกต่างของศาสนา พุทธ คริสต์ อิสลาม มีจุดร่วมกันเพื่อส่งเสริมชุมชนเข้มแข็ง 3) ชุมชนจิตวิญญาณ ชุมชนคลองคูจาม ด้วยความมีประวัติศาสตร์ที่ยาวนานคนในชุมชนมีความห่วงแหน ความจงรักภักดี ต่อชุมชน เสียสละทำงานเพื่อชุมชน มีสิ่งยึดเหนี่ยวร่วมกัน เช่น มัสยิด วัด เครือญาติ หรือความสัมพันธ์ทางสังคม ซึ่งทำให้ชุมชนเกิดความเข้มแข็ง 4) ชุมชนที่มีสันติภาพความแตกต่างทางศาสนา ในการอยู่ร่วมกัน สิ่งที่ชุมชนสื่อออกมา คือ การให้เกรียติซึ่งกันและกัน เคารพทุกศาสนา และรับฟังปัญญาพร้อมแก้ไขทางออกร่วมกัน ในชุมชน พร้อมพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ด้วยตนเอง เพื่อมุ่งเน้นพึ่งตนเองเอื้อประโยชน์ต่อส่วนร่วม มุ่งหวังการพัฒนาชุมชนที่ยั่งยืน