Molenlanden Streefkerk Torenstraat-Kerkstraat e

<p>In opdracht van de gemeente Molenlanden heeft ADC ArcheoProjecten vanaf augustus 2019 tot en met februari 2021 een archeologische begeleiding uitgevoerd tijdens de rioolaanleg in het centrum van Streefkerk, gemeente Molenlanden. De archeologische begeleiding had tot doel eventuele archeologische waarden te inventariseren, karakteriseren en documenteren in het gebied dat verstoord werd door de aanleg van het riool en gerelateerde activiteiten. Het plangebied betreft de oude dorpskern van Streefkerk en is aangemerkt als AMK-terrein. Het plaatsje is in de 13e eeuw ontstaan op een hoger gelegen rivierduin (donk) en van daaruit verder gegroeid. Het plangebied heeft een totale omvang van ca. 1,8 ha, waarvan ca. 0,9 ha is geselecteerd voor begeleiding. In totaal is ca. 320 strekkende meter sleuf archeologisch begeleid in de straten Bongerd, Kerkstraat, Hoekstraat en Torenstraat.<br>De bodemopbouw in het plangebied is, afhankelijk van de hoogte van het maaiveld en de ontgravingsdiepte, redelijk eenduidig, maar de dikte van de verschillende (ophogings)lagen varieert. Onder recente zandpakketten die zijn aangebracht als vlijlagen voor het hedendaagse straatwerk bevindt zich een ophogingspakket dat vondsten bevat die dateren tussen de 14e en 19e eeuw. Deze pakketten zijn het dikst in de lager gelegen delen van het plangebied en zijn daar aangebracht om het maaiveld hoger en dus droger gelegen te maken, zodat het gebied geschikt werd voor bewoning. Voor de afwatering in het relatief laaggelegen gebied zijn ook diverse sloten aangelegd (maaiveld tussen 0,98 m -NAP – 1,04 m +NAP). Onder de ophogingslaag is een schone komkleilaag aanwezig van de Afzettingen van Tiel IIIa, die voorafgaand aan de bedijking in het begin van de Late Middeleeuwen is afgezet. Daaronder bevindt zich bosveen, dat zich in een rustige periode zonder overstromingen, maar onder natte condities, heeft kunnen vormen. Aan de zuidzijde van De Bongerd, de zuidzijde van de Kerkstraat en in de Torenstraat is het zand van de hoger gelegen donk onder het veen aangesneden op dieptes vanaf respectievelijk 1,40 m -NAP, 1,20 m -NAP en 1 m -NAP.<br>In De Bongerd is een ingegraven ton aangetroffen, die vermoedelijk secundair als afvalton is gebruikt in de Nieuwe tijd B of C. De ton was opgevuld met een gelijksoortig materiaal als het ophogingspakket en alleen de duigen waren aanwezig. Op de rand van De Bongerd met de Hoekstraat is een muurfundering aangetroffen, vervaardigd van bakstenen die dateren tussen de 17e en 19e eeuw. Kaartmateriaal wijst uit dat de fundering of van een vroeg 19e-eeuwse tuinmuur of een zijmuur van een gebouw uit de late 19e eeuw afkomstig kan zijn. In de Torenstraat is in een paalkuil een beeldfragment van een persoon, waarschijnlijk een heilige, tevoorschijn gekomen. Dit beeldje dateert in de 16e of 17e eeuw. De vrij kleine paalkuil heeft gelegen op een erf en is geen onderdeel van een herkende structuur. De kuil kan gegraven zijn als onderdeel van een hekwerk of boompaal of andersoortige functie hebben gehad op het erf. Een vijf meter brede slootvulling aan de zuidzijde van de Torenstraat bevat vondsten die dateren tussen de 15e en 19e eeuw. Op topografische kaarten van de situatie in ca. 1877 en 1935 staat deze sloot vermoedelijk afgebeeld.<br>Deze sloot zal rond 1935 zijn gedempt en is daarna afgedekt met een laag veenturven, waarschijnlijk voor een betere afwatering. De veenturven zijn tot zes meter aan weerszijden van de gedempte sloot gezien. De noordoost-zuidwest georiënteerde greppel in werkput 4 bevatte geen dateerbaar vondstmateriaal, maar gezien de ligging boven het natuurlijke kleipakket en onder het ophogingspakket, moet deze jonger zijn dan de laatste ophoging, vermoedelijk 14e- of 15e-eeuws.</p>