Een archeologisch inventariserend veldonderzoek (IVO) door middel van proefsleuven ten behoeve van de herinrichting Whemerbeek-Park Berkhof te Winterswijk, provincie Gelderland

<p>Het onderzoeksbureau Archaeological Research & Consultancy (ARC bv) heeft tussen 13 en 15 april 2010 een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in Park Berkhof te Winterswijk. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de hermeandering van de Whemerbeek, waarbij tevens het park een gedaanteverandering zal ondergaan. De centrale vraag was of archeologische waarden in dit deel van het beekdal door de voorgenomen werkzaamheden bedreigd worden. Hiertoe zijn een vijftal sleuven met lengtes van ca. 20 m gegraven. In een tweetal proefsleuven (de werkputten 2 en 3) werden aardewerkscherven gevonden. De aangetroffen handgevormde aardewerkscherven, voornamelijk in werkput 2 gevonden, kunnen gedateerd worden in de overgangsfase Late Bronstijd/Vroege IJzertijd en in eerste eeuw na Chr. Deze liggen ingebed in enkele zandige lagen binnen het beekdal en lijken op basis van de datering twee verschillende bewoningsfasen te vertegenwoordigen. De aardewerkscherven zijn niet verspoeld en liggen ingebed in een cultuurniveau. In werkput 3 werden voornamelijk laatmiddeleeuwse aardewerkscherven geborgen. Deze zijn enerzijds afkomstig van een natuurlijke opvullaag in het beekdal en anderzijds afkomstig uit een smalle greppel. Overige aangetroffen greppels tot mogelijke paalsporen in de werkputten 1, 2 en 3 behoren mogelijk tot een percelering die op historisch kaartmateriaal zichtbaar is. Hoewel geen vondstmateriaal werd verzameld uit deze sporen, kunnen deze teruggaan tot een laatmiddeleeuwse ontginningsfase. In de 17e eeuw werd de bovenloop van de beek definitief geblokkeerd, waardoor slechts nog een smalle beekloop overbleef en alleen bij piekafvoer deze uit haar oevers trad met als gevolg overstromingen. De werkputten 4 en 5 hebben geen sporen, anders dan enkele grote verstoringen, opgeleverd. In de omgeving is in het beekdal op meerdere locaties, zowel in het centrum van Winterswijk als daarbuiten, zowel prehistorisch en middeleeuws aardewerk aangetroffen. De indruk wordt gewekt dat het hier voornamelijk om cultuurniveaus gaat die door afkalving of door intentioneel dichtschuiven in het beekdal terecht zijn gekomen. Deze niveaus bieden in samenhang met de nederzettingsgegevens op de flankerende dekzandruggen een inzicht in de nederzettingsgeschiedenis van Winterswijk. De diepere grondlagen vertegenwoordigen de natuurlijke afzettingen en opvullingen binnen het beekdal, waarbij niet uit te sluiten valt dat hierin eveneens nog archeologisch materiaal aanwezig is. ARC b.v. doet de aanbeveling tot vervolgonderzoek in de vorm van een archeologische begeleiding, waarbij de nadruk ligt op de locatie rond de werkputten 2 en 3. Op basis van de resultaten is een archeologische begeleiding vanaf een diepte van 80 cm –mv wenselijk. Rond de locatie van de werkputten 4 en 5 wordt geen nader onderzoek aanbevolen, anders dan een inspectie van de vrijgekomen grond door amateurarcheologen. Het bevoegd gezag beslist over de uiteindelijke inrichting van de archeologische begeleiding. Onderhavig rapport biedt de inhoudelijke onderbouwing voor deze beslissing.</p>