Zaanstad Assendelft Zeedijk 9a Bureau-onderzoek

<p>In opdracht van dhr. J.M.A. Brakenhoff heeft ADC ArcheoProjecten een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Zeedijk 9a in Assendelft (gemeente Zaanstad). In het plangebied zal een veestal worden gebouwd. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van een aanvraag van een bouwvergunning en was noodzakelijk om te bepalen of bij de voorgenomen activiteiten de kans bestaat dat archeologische resten in de ondergrond worden aangetast.<br>Op basis van het bureauonderzoek werd de volgende gespecificeerde verwachting opgesteld: In de periode vanaf de Bronstijd tot aan de Middeleeuwen maakte het plangebied deel uit van een uitgestrekt hoogveengebied. Door de aanwezigheid van het Oer-IJ, dat een verbinding had met de zee, waren de venen rondom Assendelft goed ontwaterd, waardoor er tijdens een korte periode in de Vroege- IJzertijd, in de Late-IJzertijd en in de Vroeg-Romeinse periode bewoning mogelijk was. Archeologisch onderzoek in de Assendelver Polder heeft deze bewoning inderdaad aangetoond. Echter, ontginningen leidden tot oxidatie en inklinking van het veen, waardoor het gebied kwetsbaar werd tijdens stormvloeden. Daardoor werd het wonen op het veen in de Vroege IJzertijd en ook in de Midden-IJzertijd steeds moeilijker. Pas in de Late IJzertijd werd opnieuw bewoning mogelijk.</p><p>In de Romeinse tijd en de Vroege Middeleeuwen trad in de lager gelegen gebieden vernatting op gevolgd door veenvorming. Vanuit het zuiden en westen (Oer-IJ) werd het veen echter in toenemende mate aangetast, waarbij grote delen werden weggeslagen, zo ook ter plaatse van het onderzoeksgebied. De kans op de aanwezigheid van archeologische resten uit de Bronstijd ? Vroege Middeleeuwen is daarom klein, maar kan niet geheel worden uitgesloten.</p><p>In de periode 1250 - 1400 werd het gebied door de aanleg van een aaneengesloten stelsel van dammen en dijken van het buitenwater afgesloten, waarmee verder landverlies grotendeels werd voorkomen. In deze periode is ook de Zeedijk, die zich ten westen van het plangebied bevindt, aangelegd en werd het gebied op grote schaal ontgonnen. De bewoning van het gebied was geconcentreerd langs de ontginningsas van Assendelft. Op grond van oude kaarten geldt een kleine kans op de aanwezigheid van nederzettingsresten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd.<br>Bij graafwerkzaamheden ten behoeve van de bouw van de huidige schuur in 1968 en door het opbrengen van grond en puin kunnen eventueel aanwezige archeologische resten zijn vestoord.</p><p>Teneinde deze verwachting te toetsen werd in het plangebied een verkennend en karterend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de ondergrond van het plangebied, beneden 15 tot 100 cm ? mv, bestaat uit matig tot sterk siltige klei (Laagpakket van Walcheren binnen Formatie van Naaldwijk). De afzettingen zijn vermoedelijk gevormd vanuit het Oer-IJ in de periode Laat-Romeinse tijd en Vroege- Middeleeuwen. Door erosie is het oorspronkelijk aanwezige veenpakket geheel weggeslagen. De kans op de aanwezigheid van archeologische resten uit de periode Bronstijd? Vroege Middeleeuwen kan daarom als nihil worden beschouwd. De bovengrond wordt gevormd door een (sub)recent deels omgewerkt, deels opgebracht pakket. Ten behoeve van het gebruik als erf is het maaiveld verstevigd met baksteen en puin. Dit materiaal heeft geen archeologische betekenis. De fragmenten aardewerk, die in de boringen 1, 6 en 10 zijn aangetroffen, dateren alle uit de periode 1600 ? 1800 (tabel 2). Gezien het ontbreken van aanwijzingen van bebouwing op oude kaarten worden deze vondsten als ex situ beschouwd.</p><p>ADC ArcheoProjecten adviseert om het terrein vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is echter niet volledig uit te sluiten dat binnen het onderzochte gebied toch nog archeologische resten voorkomen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht archeologische vondsten te melden bij het bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 53 van de Monumentenwet.</p>