ผลกระทบของการให้บริการเภสัชกรรมทางไกล (telepharmacy) ต่อร้านขายยา

การค้นคว้าอิสระครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลกระทบของการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลต่อธุรกิจร้านขายยาแบบดั้งเดิม และเพื่อศึกษาแนวทางการปรับตัวของธุรกิจร้านขายยาแบบดั้งเดิมถ้าใช้แพลตฟอร์มการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลเต็มรูปแบบ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกกับกลุ่มผู้ประกอบการร้านขายยา ผลการศึกษาพบว่า ร้านขายยาได้รับอิทธิพลในเชิงบวกจากพฤติกรรมของผู้บริโภคซึ่งมีความตระหนักในสุขภาพมากยิ่งขึ้นภายหลังสถานการณ์แพร่ระบาดไวรัสโควิด-19 โดยการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลเป็นกระบวนการมีส่วนทำให้ยกระดับอุตสาหกรรมยาให้มีประสิทธิภาพที่ดีขึ้น ทั้งนี้ ข้อกฎหมายและแนวทางการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลต้องมีความชัดเจนยิ่งกว่านี้ผลกระทบของการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลต่อร้านขายยาแบบดั้งเดิมพบว่าเมื่อใช้แรงกระทำทั้งห้าด้านมาวิเคราะห์พบว่าแรงกระทำที่ส่งผลกระทบมาก ได้แก่ การคุกคามของผู้เข้ามาใหม่และอำนาจต่อรองของผู้ซื้อ เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของจำนวนร้านขายยาจากการเติบโตของตลาดและการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลที่ช่วยเพิ่มความน่าสนใจอีกช่องทางหนึ่ง ส่งผลให้ผู้ซื้อมีอำนาจต่อรองเพิ่มขึ้นจากตัวเลือกมากยิ่งขึ้นในตลาดร้านขายยาทั้งรูปแบบหน้าร้าน และโดยเฉพาะอย่างยิ่งแพลตฟอร์มการให้บริการทางเภสัชกรรมทางไกลที่สามารถให้บริการจากที่ไหนก็ได้ ลดเรื่องการเดินทางและเพิ่มความสะดวกยิ่งขึ้นแทน ในขณะที่แรงกระทำที่ส่งผลกระทบรองลงมา ได้แก่ การแข่งขันระหว่างธุรกิจที่มีอยู่ในอุตสาหกรรมยาและการคุกคามของผลิตภัณฑ์หรือบริการทดแทน การให้บริการเภสัชกรรมทางไกลไม่ส่งผลกระทบโดยตรงจากทั้งสองแรงกระทำเพราะการบริการดังกล่าวเกี่ยวข้องกับยาต้องมีกฎหมายควบคุมกระบวนการอย่างเข้มงวด แต่สิ่งที่ทำให้แรงกระทำทั้งสองส่งผลกระทบ คือ สินค้าอื่นนอกเหนือจากยา ได้แก่ เวชภัณฑ์ อาหารเสริม สมุนไพร หรือเวชสำอาง เป็นต้น ที่สามารถจำหน่ายผ่านช่องทางอื่นโดยไม่ต้องใช้แพลตฟอร์มการให้บริการทางเภสัชกรรมทางไกล ส่งผลให้ร้านขายยามีการแข่งขันสูงจากการบริการช่องทางจำหน่ายที่เข้ามาทดแทนมากมายทางแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซหรือโซเชียลมีเดีย ส่วนแรงกระทำด้านอำนาจต่อรองของผู้ขายปัจจัยผลิตเป็นแรงกระทำที่เกิดจากกลไกตลาดหลังสถานการณ์แพร่ระบาดโควิด-19 เนื่องจากต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้น จึงเป็นแรงกระทำที่ส่งผลกระทบน้อยที่สุดแม้จะมีการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลเข้ามาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปรับตัวของร้านขายยาแบบดั้งเดิมเมื่อการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลสามารถดำเนินการได้เต็มรูปแบบ ได้แก่ ปัจจัยการยอมรับเทคโนโลยีใหม่และปัจจัยด้านแพลตฟอร์ม อันนำไปสู่การพัฒนากลยุทธ์การปรับตัวของร้านขายยาแบบดั้งเดิมต่อการให้บริการเภสัชกรรมทางไกล และการปรับตัวของกลุ่มร้านขายยาแบบดั้งเดิมที่ยังไม่ได้เข้าร่วมการให้บริการเภสัชกรรมทางไกล สรุปได้ว่า จากความเชื่อมั่นของระบบเภสัชกรรมทางไกลในท้ายที่สุดร้านขายยาแบบดั้งเดิมจะเข้าร่วมอย่างแน่นอน โดยมีการศึกษาช่องทางและแนวทางในการปรับตัว ในขณะเดียวกันร้านขายยาได้เน้นการเติบโตแบบเฉพาะเพื่อสร้างพื้นฐานทางธุรกิจจากกลุ่มเป้าหมาย สำหรับร้านขายยาที่มีแพลตฟอร์มเป็นของตนเองหรือแพลตฟอร์มกลางควรใช้กลยุทธ์ในการปรับตัว เพื่อสร้างความยืดหยุ่นให้กับธุรกิจร้านขายยาแบบดั้งเดิมผ่านแพลตฟอร์มของตนเองและแทนที่ร้านใช้แพลตฟอร์มกลางสำหรับการให้บริการที่ไม่ยืดหยุ่น