Plangebied “riolerings- en wegwerkzaamheden Oude Provincialeweg te Hapert ”, gemeente Bladel;

<p> Inleiding
<p> In opdracht van Heijmans Infra B.V. heeft RAAP van 17 april 2023 tot en met 5 februari 2024 een
archeologische begeleiding uitgevoerd in het kader van riolerings- en wegwerkzaamheden ter plaatse
van de Oude Provincialeweg te Hapert (gemeente Bladel). Aangezien bepaalde werkzaamheden (o.a.
nieuwe riool) tot diep onder het archeologisch relevante vlak reiken, en daardoor eventuele aanwezige
archeologische resten bedreigd worden, dienden deze archeologisch begeleid te worden. Het
archeologisch onderzoek was nodig conform gemeentelijk archeologisch beleid (AMZ-cyclus).
<p> Het doel van het onderzoek was om vast te stellen of zich in het plangebied behoudenswaardige
archeologische sporen en/of resten bevinden (proefsleuvenonderzoek - variant archeologische
begeleiding). Indien aanwezig, en behoud in situ niet mogelijk zou zijn, dan diende de
wetenschappelijke informatie hiervan veilig worden gesteld (opgraving - variant archeologische
begeleiding; behoud ex situ).
<p> Resultaten
<p> De graafwerkzaamheden werden in het plangebied (ca. 6.860 m²) onderzocht door middel van een
intensieve of een extensieve archeologische begeleiding. Het plangebied is opgedeeld in drie
werkputten, die ook grotendeels overeenkomen met de fasering van het project:
<p> Westelijk deel (WP 1)
<p> Het westelijke deel had een hoge archeologische verwachting, vanwege de ligging in de historische
kern van Hapert. Hier diende een intensieve archeologische begeleiding plaats te vinden. De
werkzaamheden bleven hier echter grotendeels beperkt in diepte, op enkele diepere ingrepen na. Daar
waar kon (riolering, tot max. 2,5 m -Mv) werd conform PvE op voorhand een archeologisch vlak aan
gelegd. Ter plaatse van de (bestaande) rioolputten (tot max. 2,5 m -Mv) en de huisaansluitingen (tot
max. 1 m -Mv) werden de ontgravingen geïnspecteerd. Hierdoor werden er geen grote aaneengesloten
vlakken onderzocht. De zichtbaarheid was beperkt. Toch kon op basis van plaatselijke diepere
ingrepen afgeleid worden dat de bodem hier grotendeels verstoord was. Dit deel van het plangebied
zou gelegen zijn op een dekzandrug. Dekzand werd hier echter nergens aangetroffen, wel grofzandige
afzettingen van de Formatie van Sterksel. Vanwege het historisch gebruik als weg en de vastgestelde
aanwezige verstoring zou een (dunne) laag dekzand – indien ooit aanwezig geweest – inmiddels zijn
verdwenen.
<p> Centraal deel (WP 2) en oostelijk deel (WP 3)
<p> Het centrale en oostelijke deel had een minder hoge archeologische verwachting. De werkzaamheden
dienden hier door middel van inspecties opgevolgd te worden. In vergelijking met het westelijke deel
werden hier – vanwege het leggen van een nieuwe riool – wel meer diepere graafwerkzaamheden
uitgevoerd (tot max. 2,5 m -Mv). Vanwege de aanwezigheid van kabels en leidingen, de natte ondergrond, de diepte van het archeologisch vlak, konden hier echter geen grote/lange aaneengesloten
vlakken tegelijk onderzocht worden waardoor het onderzoek dan ook beperkt bleef tot inspecties
(conform PvE). Het centrale deel van het plangebied en het oostelijke deel van het plangebied zouden
gelegen zijn ter plaatse van respectievelijk een terrasafzettingsvlakte en een beekdal, met een lagere
landschappelijke ligging dan het westelijke deel. Dit bleek ook bij onderhavig onderzoek. De natuurlijke
bodem is hier over het algemeen relatief intact, maar nat. Plaatselijk werden de grofzandige afzettingen
van de Formatie van Sterksel nog afgedekt met jonge (holocene) beekafzettingen. Het natte karakter
wordt onderschreven door de aanwezigheid van een ophogingspakket, dat wellicht is opgebracht als
grondverbetering in het gebied.
<p> Tijdens de archeologische begeleiding werden in het westen van het centrale deel van het plangebied
(kruising met Kerkstraat en zone direct ten oosten daarvan) zes sporen aangetroffen waarvan de meest
plausibele interpretatie is dat het gaat om greppels met betrekking tot landinrichting- en afwatering uit
de nieuwe tijd (vindplaats 1). Op het kadastrale minuutplan zijn op de locaties van de greppels namelijk
al perceelsgrenzen aanwezig, al komen S1 t/m S3 niet helemaal overeen. Naast onnauwkeurigheden
van de kaart kan de moeilijke interpretatie ook het gevolg zijn van de beperkte kijk op het bodemarchief
(smalle sleuf). De greppels tekenden zich af in het natuurlijke zand, op ca. 0,75 à 1 m beneden het
werkvlak (ca. 27,30 à 27,00 m +NAP). Op basis van de waardering van de aangetroffen resten, waarbij
is gekeken naar zowel de fysieke als de inhoudelijke kwaliteit van de vindplaats, wordt geconcludeerd
dat er geen sprake is van een behoudenswaardige vindplaats.
<p> Advies
<p> Het archeologisch onderzoek betrof, conform PvE, een archeologische begeleiding tijdens specifieke
riolerings- en wegwerkzaamheden ter plaatse van de Oude Provincialeweg te Hapert (gemeente
Bladel). Aangezien er geen behoudenswaardige vindplaatsen werden aangetroffen, wordt aanbevolen
om het plangebied vrij te geven (schrappen dubbelbestemming “waarde -archeologie”). Hierbij dient
opgemerkt te worden dat de diepere werkzaamheden in het westelijke deel van het plangebied beperkt
waren. Op basis van de informatie die is verkregen ter plaatse van diepere ontgravingen (riolering,
rioolputten en huisaansluitingen) kan echter wel afgeleid worden dat de bodem hier grotendeels is
verstoord en zodoende geen intacte vindplaatsen meer worden verwacht.
<p> Inzake de mogelijke aanwezigheid van archeologische resten net buiten het plangebied, kan de
archeologische verwachtings- en beleidskaart van de gemeente Bladel aangehouden worden (Berkvens
e.a., 2011).
<p> Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Bladel, deze al
dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit .