Bureauonderzoek Archeologie Plangebied Tienhovenseweg 41 te Everdingen, gemeente Vianen

Hamaland Advies heeft in opdracht van de heer L. Langerak van Langerak Teken- en Adviesbureau uit Lexmond, een archeologisch bureauonderzoek en bouwdossieronderzoek uitgevoerd voor het plangebied Tienhovenseweg 41 te Everdingen (zie Afbeelding 1). De nieuwbouw wordt voor een groot gedeelte gebouwd op de plaats van de te slopen bebouwing, een voormalige exporuimte en gastenverblijf. Het plangebied heeft een omvang van 162 m² (zie bijlage 1). De nieuwe bodemverstoring bedraagt circa 60 cm-mv en bedraagt derhalve meer dan de vrijstellingsgrens van 30cm minus maaiveld. Op de archeologische beleidskaart van gemeente Vianen (2011) ligt het plangebied in een gebied met archeologische verwachting, categorie AWV2. Hiervoor geldt de eis van archeologisch vooronderzoek om risico’s in kaart te brengen voor bodemingrepen groter dan 30m² en dieper dan 30 cm –mv. Het onderzoek wordt uitgevoerd in verband met de aanvraag van een omgevingsvergunning, waarbij conform het gemeentelijk archeologiebeleid aangetoond dient te worden dat met de geplande bodemingreep geen archeologische waarden verloren gaan. Dit dient aangetoond te worden met behulp van een KNA conform bureauonderzoek en het bestuderen van de bouwdossiers van de eerdere bebouwing.Conclusie Het bureauonderzoek toont aan dat het plangebied een verwachting heeft op archeologische resten uit de periode vanaf het Neolithicum tot en met de vroege Bronstijd en de Nieuwe Tijd vanwege de aanwezigheid van beddingafzettingen van de Autenastroomgordel en de aanwezigheid van de laatmiddeleeuwse lintbebouwing. De stroomgordel was actief van 6.110 BP tot 5.360 BP (4.160 v.C. tot 3.410 v.C.) en heeft substraat afgezet bestaande uit zand, klei en zavel (Cohen, 2012). Deze afzettingen bedekken oudere afzettingen van de Tienhovensestroomgordel die van 7.000 BP tot 6.260 BP (5.050-4.310 v.C.) actief was. Het hoogste zandvoorkomen van het beddingzand van deze stroomgordels ligt dieper dan 3 meter minus maaiveld. De top van het beddingzand komt dus niet dicht aan het oppervlak voor.Het bouwdossieronderzoek heeft aangetoond dat de grond onder de bestaande woning en bijgebouw tot 90 cm-mv geroerd zijn door bouw, sloop en herbouw en aanleg van diverse strookfunderingen.De grond onder de koepel (onderdeel uitmakend van het plangebied) zou niet geroerd moeten zijn, omdat deze destijds op het maaiveld is gefundeerd. Op 15 januari 2015 hebben wij van de heer Langerak aanvullende gegevens ontvangen, waaronder bouwtekeningen voor de voormalige expositieruimte waarin later gastenverblijven zijn gerealiseerd. Van deze tekeningen kan afgeleid worden dat: 1. De bestaande vloer 25 cm-mv onder het maaiveld ligt; 2. Onder de constructie een betonplaat aanwezig is, onderkant ca. 50 cm-mv maaiveld. Om deze constructie destijds uit te kunnen voeren zal de grond volgens de heer Langerak tot ten minste 60cm-mv geroerd zijn. Bijkomend is dat de nieuwe schuur iets hoger gezet wordt dan de bestaande bebouwing. De onderkant van de fundering zal niet lager komen dan de onderkant van de bestaande fundering. Wel moeten we uitgaan van heiwerk. Het palenplan voor de fundering van de geplande nieuwbouw was ten tijde van het bureauonderzoek nog niet beschikbaar.Selectieadvies Op grond van het uitgevoerde bureauonderzoek en bouwdossieronderzoek en aanvullende gegevens van de initiatiefnemer blijkt dat de fundering voor de geplande nieuwbouw de huidige verstoringsdiepte (60 cm-mv) niet overschrijdt. Bovendien wordt de potentiële archeologische laag, de top van het beddingzand van de Autenastroomgordel, niet binnen 3 m-mv verwacht. Wel kunnen heipalen de eventuele archeologische laag verstoren, maar deze worden, gezien het geringe te bebouwen oppervlak en de relatief lichte constructie van de nieuwbouw, niet dermate verstorend geacht dat eventueel aanwezige archeologische vindplaatsen in de toekomst niet meer onderzocht zouden kunnen worden. Er wordt volgens de aannemer uitgegaan van prefab betonpalen 220x220mm en een minimale hart op hart afstand van ca. 3.00 meter. Daarom adviseren wij om geen vervolgonderzoek in de vorm van verkennende of karterende boringen uit te laten voeren.Voorbehoud Bovenstaand advies vormt een zogenaamd selectieadvies. Met nadruk wijst Hamaland Advies erop dat dit selectieadvies nog niet betekent dat reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek zullen namelijk eerst moeten worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Vianen), die vervolgens een selectiebesluit neemt.Selectiebesluit Het bevoegd gezag, de Gemeente Vianen en diens adviseurs van de Omgevingsdienst Utrecht(Regioarcheoloog drs. Peter de Boer en J. Jonkers), hebben de resultaten van het bureauonderzoeken het bouwdossieronderzoek getoetst. De omgevingsdienst adviseert om de opmerkingen in het rapport te verwerken en deze ter goedkeuring voor te leggen. Daarna kan het plangebied worden vrijgegeven ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling. Daarbij wordt geadviseerd om in de vergunning de ‘voorwaarde Archeologie’ op te nemen: de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Vianen hiervan per direct in kennis te stellen.