Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Roggestraat te Ulft Gemeente Oude IJsselstreek

Hamaland Advies heeft in opdracht van de gemeente Oude IJsselstreek een archeologisch onderzoek uitgevoerd ten behoeve van de rioolvervanging en reconstructiewerkzaamheden voor het plangebied Roggestraat (zie Afbeelding 1). Het plangebied ligt tussen de Ketelstraat in het noorden en de Wethouder van Akenstraat in het zuiden; ongeveer halverwege is sprake van een korte verbindingsweg met de Hogeweg die ook deel uitmaakt van het plangebied.Het huidige riool ligt voornamelijk in het trottoir, terwijl het nieuwe riool aangelegd zal worden in het midden van de rijbaan. De situatie onder het trottoir zal vermoedelijk gehandhaafd blijven; het oude riool wordt niet verwijderd vanwege de aanwezigheid van kabels en leidingen. Het nieuwe riool wordt op circa 2,50 m -Mv aangelegd.1 Het plangebied heeft een lengte van circa 390 (360 + 30) meter en een oppervlakte van circa 7.450 m2 inclusief wegdek en trottoir aan weerszijde.Het plangebied bevindt zich in het dekzandlandschap en behoort tot de Archeoregio OverijsselsGelders zandgebied. Op de geologische kaart maakt het plangebied deel uit van een zone met holocene rivierafzettingen van de Formatie van Echteld (code Sfh/N) maar grenst het direct in het westen aan een gebied met een meer dan 2 m dik pakket dekzand van de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden. Volgens de zandbanenkaart van Gelderland bevindt zich in het zuidelijke, grootste deel van het plangebied een meer dan 1 m dik dek van eolisch zand direct onder het maaiveld (deklaag code 301). Een geologische boring ten oosten van het plangebied bevestigt de indruk dat de bovengrond hier tot een diepte van 1,70 m -Mv bestaat uit fijn (dek)zand. Op geomorfologische kaarten is het plangebied vanwege de ligging in de bebouwde kom niet gekarteerd, maar op basis van extrapolatie is hier vermoedelijk sprake van een terrasrestrug bedekt met dekzand of een terrasvlakte met geulen van een meanderend afwateringsstelsel. In combinatie met de gegevens van het Actueel Hoogtebestand Nederland, lijkt (de rand van) een terrasrest-rug hier meer voor de hand te liggen. Ook op de bodemkaart is het plangebied niet gekarteerd, en het is niet duidelijk of zich hier poldervaaggronden of ooivaaggronden bevinden. Volgens de Duitse bodemkaart gaat het ter plaatse om vorstvaaggronden.Gezien de vermoedelijke ligging op de rand van een terrasrestrug nabij de overgang naar een terrasvlakte, is de archeologische verwachting voor het plangebied hoog. Dergelijke locaties waren zeer geschikt voor bewoning vanaf de vroegste tijden, en binnen een straal van 500 m zijn dan ook sporen van menselijke aanwezigheid in verschillende periodes (Neolithicum, Bronstijd, IJzertijd) aangetroffen, waaronder kuilen uit de Midden Bronstijd, een nederzettingsterrein en resten van een crematiegrafveld uit de Vroege IJzertijd. Vanaf circa 1850 is sprake van een tweetal wegen die elkaar op dit punt kruisen, en de eerste bebouwing bevindt zich nabij deze kruising. In de vroege 20e eeuw breidt deze bebouwing zich uit tot de hele Roggestraat.Op basis van het uitgevoerde verkennend booronderzoek kan geconcludeerd worden dat de bodem in het overgrote deel van het onderzoeksgebied verstoord is tot in de top van de C-horizont. In boring 3, 4 en 8 is nog een restant van een hoge bruine enkeerdgrond aangetroffen, zonder relevante archeologisch indicatoren. Het in de eerdlaag aanwezige bouwpuin is vermoedelijk niet veel ouder dan de 19e eeuw. Op grond van de onderzoeksresultaten kan de hoge archeologische verwachting op de beleidskaart voor alle perioden bijgesteld worden naar laag met als indicatie ‘verstoord’.SelectieadviesOp grond van de onderzoeksresultaten adviseren wij om geen vervolgonderzoek in het plangebied uit te laten voeren. De kans dat met de geplande bodemingrepen behoudenswaardige archeologische vindplaatsen verloren gaan is nihil.SelectiebesluitHet conceptrapport van het bureauonderzoek is op 4 mei 2020 door de adviseur van het bevoegd gezag, mevr. A. Lugtigheid van de Omgevingsdienst beoordeeld.2 De opmerkingen zijn in deze definitieve versie verwerkt. De resultaten van het veldwerk moeten nog beoordeeld worden door de Regioarcheoloog (mw A. Lugtigheid van de ODA). Op grond van de onderzoeksresultaten zal het bevoegd gezag een besluiten nemen of vervolgonderzoek noodzakelijk wordt geacht.VoorbehoudHet uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen. Wij wijzen erop dat het uiteindelijke selectiebesluit van de gemeente Oude IJsselstreek af kan wijken van het selectieadvies van Hamaland Advies.Verder geldt er voor toevalsvondsten conform artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet een meldplicht. Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Ook wordt geadviseerd om de verantwoordelijk ambtenaar namens de gemeente Oude IJsselstreek (mevr. A. Lugtigheid van de Omgevingsdienst Achterhoek) hierover direct te informeren.