Van Oppidum Batavorum naar een 19e- eeuwse schietbaan. Archeologisch onderzoek aan weerszijden van de Nijmeegse St. Canisiussingel, Archeologische Berichten Nijmegen - Rapport 81

<p>Naar aanleiding van de geplande herinrichting van de St. Jorisstraat en enkele andere straten nabij het Keizer Traianusplein heeft Bureau Leefomgevingskwaliteit/Archeologie van de gemeente Nijmegen (BLAN) in de periode van 16 februari tot en met 1 december 2016, in opdracht van Gemeente Nijmegen, diverse archeologische begeleidingen en een opgraving uitgevoerd.<br>De vermoedelijk oudste sporen betreffen twee grachten van kampementen uit de jaren 14-16 na Chr. In deze versterkingen waren troepen gelegerd die door de Romeinse veldheer Germanicus zijn ingezet tijdens de veldtochten in het Germaanse gebied aan de overzijde van de Rijn. Daarnaast zijn er nederzettingssporen (beerputten, kuilen, toilethuis, waterleiding) gevonden die lagen op het achtererf van een of meerdere huizen in de Bataafse hoofdplaats Oppidum Batavorum. Op basis van de vondsten zijn deze sporen globaal in de jaren 20-69/70 na Chr. te dateren. Voor het eerst zijn vondsten aangetroffen die laten zien dat een bewoner zich bezig hield met het smelten en bewerken van zilver, koper, lood en ijzer en het vervaardigen of herstellen van voorwerpen uit deze metalen. Na de Bataafse Opstand lijkt het onderzochte terrein slecht sporadisch betreden te zijn. In de late 3e eeuw wordt op het nabij gelegen Valkhof een castellum gebouwd, dat omgeven werd door twee van gordels van elk twee grachten. De buitenste grachtengordel is in onderhavig onderzoek aangesneden. Activiteiten binnen en buiten deze grachten worden vooral geïllustreerd door de vele gevonden munten.<br>Uit de late middeleeuwen stammen resten van de middeleeuwse stadsgracht en een hamei, een versterkte controlepost op de plek waar de Ubbergsestraat de landweer op de grens van Ubbergen en Nijmegen sneed. Een stenen kogel, munten, knopen en andere vondsten laten zien dat in het onderzoeksgebied gevechten hebben plaats gevonden tijdens belegeringen van de stad in de jaren 1473, 1591 en 1672. Van jongere datum zijn de resten van grachten en gedekte wegen die in opdracht van Menno van Coehoorn kort na 1700 zijn gerealiseerd. Gedurende de laatste decennia voor de sloop van de Nijmeegse vestingwerken in de jaren 1876-1880 is in de middeleeuwse stadsgracht een schietbaan aangelegd. De kogelvanger daarvan lag direct ten noorden van het onderzoeksgebied, maar de verschillende typen loden kogels laten zien dat vóór het dempen van de gracht deze schietbaan intensief is gebruikt door het Nijmeegse garnizoen en de Studentenweerbaarheid.</p>