Archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek, door middel van boringen Sportweg (ong.) te Tilburg

<p>Op 17 april 2015 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Sportweg (ong.) te Tilburg. Het doel van het booronderzoek is de in het bureauonderzoek opgestelde specifieke verwachting te toetsen. Aan de hand van deze gegevens kunnen vervolgens adviezen over de aanwezige archeologische resten, of vervolgtraject worden opgesteld.</p><p>Uit het bureauonderzoek blijkt dat vanaf het neolithicum de eerste landbouwculturen ontstaan die gekenmerkt worden door sedentaire nederzettingen. In de beginperiode stapt men geleidelijk over naar landbouw en veeteelt en worden jagen en verzamelen steeds minder belangrijk. De nederzettingen worden gekenmerkt door permanente woningen die soms diep in de grond gefundeerd waren. Voor de watervoorziening worden waterputten gegraven. Ook worden afvalkuilen gegraven in en nabij de nederzettingen. Vanaf het neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen heeft men nog steeds een voorkeur voor hoger en droger gelegen gebieden.<br>Gezien de vermoedelijke ligging van het plangebied binnen een golvende dekzandvlakte, zal deze locatie minder aantrekkelijk zijn geweest dan de dekzandruggen en hoge landduinen in de omgeving. Er zijn in de directe omgeving geen vondsten bekend uit de periode neolithicum, metaaltijden, Romeinse tijd of vroege middeleeuwen. Op basis hiervan geldt voor het plangebied een middelhoge verwachting voor nederzettingsresten uit de periode neolithicum tot en met de ijzertijd als ook voor nederzettingsresten uit de Romeinse tijd en uit de vroege middeleeuwen. Resten uit deze perioden worden onder het mogelijk aanwezige plaggen- of esdek verwacht of in de oorspronkelijke bodem en kunnen bestaan uit een cultuurlaag, paalkuilen/- gaten, afvalkuilen, fragmenten aardewerk, natuursteen of gebruiksvoorwerpen/vaatwerk.</p><p>Het bewoningspatroon verandert geleidelijk vanaf de late middeleeuwen. In deze periode is een hoge ligging van het gebied niet meer bepalend voor het bewoningspatroon. Vanaf de late middeleeuwen concentreert de bewoning zich in dorpen, steden en bewoningsclusters.<br>Het plangebied lag tot omstreeks 1959 in het gehucht De Reit. Dergelijke middeleeuwse akkergehuchten met driehoekige pleinen (herdgangen) en zandpaden als onderlinge verbindingswegen waren kenmerkend voor het pre-stedelijke Tilburg. De stad is dan ook ontstaan door het samengroeien van meerdere van deze agrarische akkergehuchten. Het voormalige gehucht De Reit bestond al sinds tenminste het begin van de 15e eeuw. Uit bestudering van historische kaarten blijkt dat het plangebied tussen twee driehoekige pleinen (herdgangen) lag, direct aan de verbindingsweg Reitsestraat. Er lag meerdere bebouwing (boerderijen) rondom en waarschijnlijk ook binnen het plangebied. De beek de Oude Leij liep door het noordelijke deel van het plangebied. Deze beek was sinds het begin van de 19e eeuw in gebruik als blauwsloot. Hier werd het afvalwater van de industriële (wol)productie en de rioleringen geloosd. De Oude Leij stond in deze periode dan ook bekend als de ‘vuile Leij’. Sinds de aanleg van de huidige wijk De Reit in 1960 verdween de bebouwing en het wegenpatroon van de oorspronkelijke gehucht. Mogelijk is de parkeerstrook die door het plangebied loopt, een restant van de Reitsestraat. Op basis van de ligging binnen de clusterbebouwing van het voormalige akkergehucht De Reit geldt voor het plangebied een hoge verwachting voor archeologische resten uit de periode late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd. Eventueel aanwezige resten worden verwacht vanaf het maaiveld.</p><p>Op basis van het uitgevoerde onderzoek kan worden gesteld dat het plangebied onderhevig is geweest aan verstoringen met verschillende diepgangen. De zuidelijke helft van het plangebied is tot in de C-horizont geroerd. Als gevolg hiervan en in combinatie met de resultaten uit de bureaustudie wordt voor deze zone geadviseerd dat verder onderzoek niet noodzakelijk wordt geacht. Dit geldt echter niet voor de zuidwestelijke ‘punt’ welke niet op het huidige sportveld is gelegen. Hier zijn rondom boring 6 bouwpuinresten aangetroffen welke mogelijk gekoppeld kunnen worden aan de bewoning zoals afgebeeld op historische kaarten uit het begin van de 19e eeuw. Het noordelijke deel vertoond niet nader te duiden diep reikende verstoringen welke mogelijk betrekking hebben op de aanwezigheid van de Reitsestraat of de Oude Leij (rondom boringen 1 en 2). Voor deze zones wordt geadviseerd dat vervolgonderzoek noodzakelijk wordt geacht. Dit vervolgonderzoek vind bij voorkeur plaats door middel van proefsleuven.</p>