การออกแบบกระบวนการเรียนรู้การคิดอย่างมีวิจารณญาณผ่านการสตรีมเกมเพื่อพัฒนาและส่งเสริมความเข้าใจการคิดอย่างมีวิจารณญาณ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อทดสอบประสิทธิผลของการออกแบบกระบวนการเรียนรู้การคิดอย่างมีวิจารณญาณผ่านการสตรีมเกม เพื่อพัฒนาและส่งเสริมความเข้าใจเกี่ยวกับการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และศึกษาลักษณะของกระบวนการเรียนรู้การคิดอย่างมีวิจารณญาณผ่านการสตรีมเกมที่ช่วยพัฒนาและส่งเสริมความเข้าใจเกี่ยวกับการคิดอย่างมีวิจารณญาณ โดยมีผู้เข้าร่วมคือ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ใช้การสุ่มเป็นกลุ่ม จำนวน 22 คน ในกระบวนการทดลองทั้งหมด 12 ครั้ง แบ่งเป็นการเล่นเกม 3 เกม รอบละ 3 ครั้ง โดยในแต่ละครั้งที่เล่นเกมเสร็จสิ้นจะมีการสนทนากลุ่มทุกครั้ง และมีการวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณก่อนและหลังเข้าร่วมกระบวนการทดลอง มีการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ เพื่อใช้สำหรับการอภิปรายผลทั้งหมด และวิเคราะห์ผลเชิงคุณภาพจากแบบสังเกตพฤติกรรมและแบบบันทึกการสนทนา ผลการทดลองพบว่า ผู้เข้าร่วมกระบวนการเรียนรู้การคิดอย่างมีวิจารณญาณ มีการคิดอย่างมีวิจารณญาณเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ยังมีองค์ประกอบการคิดอย่างมีวิจารณญาณที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเช่นกัน ได้แก่ ความสามารถในการพิจารณาความน่าเชื่อถือของข้อมูล ความสามารถในการอุปนัย ความสามารถในการระบุข้อสันนิษฐานเบื้องต้น ความสามารถในการระบุประเด็นปัญหา และความสามารถในการนิรนัย ตามลำดับ ซึ่งจากผลการสังเกตบทสัมภาษณ์ และการสังเกตจากการจัดกระบวนการเรียนรู้การคิดอย่างมีวิจารณญาณผ่านการสตรีมเกม ประกอบไปด้วยอิทธิพล 6 อย่างที่ส่งผลให้ผู้เรียนเกิดการคิดอย่างมีวิจารญาณเพิ่มขึ้น ดังนี้ 1.รูปแบบกระบวนการเรียนรู้การคิดอย่างมีวิจารณญาณผ่านการสตรีมเกม ควรมีรูปแบบที่เอื้อให้ผู้เข้าร่วมกระบวนการเกิดการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น โดยใช้คำถามตามหลัก 5W1H เพื่อกระตุ้นให้ผู้เข้าร่วมเกิดการคิดอย่างมีวิจารณญาณ 2.การเลือกเกม ควรเลือกเกมที่ผู้เข้าร่วมสามารถเชื่อมโยงประสบการณ์เดิมของตนเองกับเกมได้ ไม่เป็นเรื่องไกลตัวจนเกิดไปจะทำให้ผู้เข้าร่วมเชื่อมโยงเหตุการณ์ จนนำไปสู่การถกเถียงแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันภายในกระบวนการ 3.การถามคำถามตามหลัก 5W1H ใคร ทำอะไร ที่ไหน อย่างไร เมื่อไหร่ และควรเป็นคำถามปลายเปิด เพื่อเอื้อให้ผู้เรียนมีอิสระทางความคิดจะช่วยกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดการคิดอย่างมีวิจารณญาณ 4.ปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้เรียน ผู้สอน และกระบวนการเรียนรู้การคิดอย่างมีวิจารณญาณผ่านการสตรีมเกมเป็นตัวเชื่อมโยงผู้เรียนให้ผู้เรียน เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประสบการณ์ จนนำไปสู่การสร้างการเรียนรู้การคิดอย่างมีวิจารณญาณและองค์ความรู้ใหม่ด้วยตนเอง 5.การเรียนรู้ผ่านการสังเกต นำแนวคิดการเรียนรู้ผ่านการสังเกตผนวกกับการออกแบบขั้นตอนการจัดกระบวนการเรียนรู้การคิดอย่างมีวิจารณญาณผ่านการสตรีมเกม โดยจะแทรกอยู่ในขั้นตอนการเสนอสถานการณ์ผ่านเกม 6.สร้างพื้นที่ปลอดภัย โดยผ่านแนวคิดการสร้างบรรยายกาศแบบให้อิสระ และสนับสนุนผู้เรียน