Archeologisch bureauonderzoek Honingvlaken 10 - 10a te Dwingeloo, gemeente Westerveld (DR)

Laagland Archeologie heeft in april 2023 een Archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Honingvlaken 10 - 10a te Dwingeloo. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de sloop van de huidige bebouwing ten gunste van nieuwe woningen. Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd. Aanvullend op het bureauonderzoek zijn enkele controleboringen gezet. Bodemkundig is sprake van beekeerdgronden. Nabij het plangebied lag zeer waarschijnlijk een voorde. Langs en wellicht ook door het plangebied liep een pad of weg die naar die voorde door de Dwingeler Stroom leidde. De voorde was in ieder geval begin 19e eeuw aanwezig, maar wellicht is deze veel ouder. Rond 1935 is de Dwingeler Stroom gekanaliseerd, maar de locatie van de oversteekplaats bleef nagenoeg ongewijzigd. In de omgeving zijn enkele resten uit de periode Neolithicum – Romeinse tijd geregistreerd. Of het hier daadwerkelijk om archeologische resten gaat (celtic fields) of dat die resten in oorspronkelijke context zijn aangetroffen (maalsteen) is niet zeker. In het plangebied en omgeving heeft een ruilverkaveling plaatsgevonden. Daarna heeft grondverbetering plaatsgevonden, op basis waarvan rekening is te houden met verstoorde gronden. Vaak zijn bij een ruilverkaveling met name de voor agrarisch gebruik marginale gronden (zoals hier de vochtige beekdalgronden) sterk aangetast om deze gronden beter geschikt te maken. Het terrein is sinds ongeveer 1980 in gebruik als tuincentrum. Enkele controleboringen in het westelijke plangebied bevestigen een verstoord bodemprofiel tot circa 1 m –mv. Op basis van de resultaten van het onderzoek wordt geadviseerd geen archeologisch vervolgonderzoek in het plangebied uit te voeren en het plangebied vrij te geven voor het aspect archeologie. Dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Westerveld. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, de heer A. Vissinga. Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).