Archeologische nulmeting op kasteel Huys ter Horst te Horst, gemeente Horst aan de Maas RAAPrap_5299_HORKA3_v2

<p>In opdracht van de gemeente Horst aan de Maas heeft RAAP in april en mei 2021 een archeologische nulmeting uitgevoerd op kasteel Huys ter Horst te Horst, gemeente Horst aan de Maas. Het terrein van het kasteel is een beschermd Rijksmonument en een archeologisch monument (AMK-terrein van hoge archeologische waarde). Stichting Kasteel Huys ter Horst werkt hier op het kasteelterrein. Ter plaatse was in het voorjaar van 2021 contrair de verleende vergunning en afspraken met de gemeente gegraven zonder archeologisch en bouwhistorisch onderzoek. De illegale graafwerkzaamheden vonden plaats in het kader van de herontwikkeling van het kasteelterrein. Omdat geen archeologische begeleiding of opgraving meer kon plaatsvinden, is er door de gemeente Horst aan de Maas voor gekozen om een nulmeting te laten uitvoeren om zo de toegebrachte schade aan het bodemarchief en bouwhistorische resten in kaart te brengen. Dit houdt in dat de ontgraven delen alsnog zouden worden geïnspecteerd op archeologische en bouwhistorische resten. In totaal is een oppervlakte van 345 m² onderzocht.</p><p>De delen die door de Stichting Kasteel Huys ter Horst in het voorjaar van 2021 machinaal waren ontgraven, waren ook reeds machinaal opgevuld met aangevoerd geel zand. Dit zand is opnieuw machinaal verwijderd, waarbij zorgvuldig te werk is gegaan en zo min mogelijk dieper is gegraven dan strikt noodzakelijk. De afdrukken van de rupsbanden tekenden zich op diverse plekken af in het opgravingsvlak. Teneinde dit vlak niet nodeloos te beschadigen, is het niet verder verdiept. De opgravingsputten beperkten zich tot het binnenplein en de kelders.</p><p>Tijdens de nulmeting is belangrijke archeologische en bouwhistorische informatie verzameld. De archeologische waarde bestaat uit vooral uit vondsten, die meer licht werpen op de ontstaansgeschiedenis en inrichting van het kasteel. Zo blijkt dat er wellicht al in de 5e-6e eeuw enige activiteiten ter plekke plaatsvonden. De overige vondsten dateren vanaf de volle/late middeleeuwen, vermoedelijk de 14e eeuw. Bijzondere vondsten zijn bijvoorbeeld fragmenten van 15e-17e eeuwse kacheltegels, een 16e eeuwse munt, glas-in-lood-fragmenten, een rijke glazen drinkbeker uit de 16e-17e eeuw, een 15e eeuws ruiterspoor. Deze vondsten hebben een duidelijke meerwaarde voor het kasteel, omdat veel vondsten van het onderzoek door de TH/TU Delft in de jaren 1970 en/of de vondst-omstandigheden ook al verloren zijn gegaan. Veel vondsten, waaronder ook bijzondere exemplaren, zijn in 2021 echter niet systematisch verzameld door vrijwilligers van Stichting Kasteel Huys ter Horst. Daardoor zijn bepaalde elementaire ontwikkelingen van het kasteel niet (goed) meer te reconstrueren. Gedegen onderzoek van de geplande ingrepen had onder meer ten aanzien van deze aspecten duidelijke, nieuwe informatie kunnen opleveren. Dit onderzoek had trouwens niet veel duurder hoeven te zijn dan onderhavige nulmeting en ook niet tot enige vertraging van de werkzaamheden hoeven te leiden.</p>