กลไกการขับเคลื่อนนโยบายการธนาคารเพื่อความยั่งยืน (sustainable banking) ในบริบทด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมของธนาคารกรุงไทย

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการขับเคลื่อนนโยบาย รวมถึงข้อจำกัดและปัจจัยที่สามารถส่งเสริมให้การดำเนินนโยบายเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินนโยบาย การศึกษาวิจัยในนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาจากเอกสาร และสัมภาษณ์เชิงลึกบุคคลที่เกี่ยวข้องจากธนาคารกรุงไทย และผู้เชี่ยวชาญจากแนวร่วมการเงินที่เป็นธรรมประเทศไทย โดยกำหนดกรอบแนวทางการศึกษาไว้ 3 ประเด็น ได้แก่ การออกแบบผลิตภัณฑ์ด้านความยั่งยืน การบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมและพลังงานในองค์กร และการสร้างความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม (CSR) ผลการศึกษา พบว่าธนาคารมีการประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และในกระบวนการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์สินเชื่อเพื่อความยั่งยืนนั้น มีแนวทางการดำเนินงานที่สอดคล้องกับลักษณะรูปแบบความเสี่ยง พอร์ตสินเชื่อและความสามารถในการชำระหนี้ของลูกค้า แต่ผลิตภัณฑ์ด้านความยั่งยืนนั้นยังไม่ใช่ผลิตภัณฑ์หลักของธนาคาร โดยสินเชื่อเพื่อความยั่งยืนจะมุ่งเน้นไปที่กลุ่มลูกค้าขนาดใหญ่ เพราะธนาคารมีความเชื่อว่าเป็นกลุ่มที่มีความสามารถในการจัดการธุรกิจให้สอดคล้องกับแนวทางความยั่งยืนได้มากกว่ากลุ่มลูกค้าขนาดเล็ก ขณะที่ในด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมและพลังงานในองค์กร ธนาคารมีการจัดตั้งคณะกรรมการขึ้นมากำกับดูแลแนวทางการดำเนินงาน และมีการออกนโยบายที่สามารถควบคุมการใช้พลังงานและการจัดการของเสียในสำนักงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงธนาคารมีโครงการในการสร้างความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม (CSR) โดยยึดแนวทางที่เรียกว่า CSV (Creating Shared Value) ซึ่งเป็นการช่วยเหลือสังคมด้วยศักยภาพที่องค์กรนั้นมี และด้วยบริบทความเป็นธนาคาร กรุงไทยจึงเลือกแนวทางการมอบองค์ความรู้ทางการเงิน ปัญหา และอุปสรรคของการดำเนินนโยบายที่ได้ค้นพบ คือ ความพร้อมในการดำเนินงานด้านความยั่งยืน เนื่องจากแนวคิดการธนาคารเพื่อความยั่งยืนจัดเป็นเรื่องใหม่ ธนาคารจำเป็นต้องใช้เวลาปรับตัว โดยงานด้านความยั่งยืนนั้นมีบริบทกว้างขวาง เกี่ยวข้องกับทุกกิจกรรมในการองค์กร แต่กำลังคนยังคงมีจำนวนน้อย อีกทั้ง มาตรการด้านความยั่งยืนยังเป็นเพียงการขอความร่วมมือ ไม่มีมาตรการทางกฎหมายมาใช้บังคับ ขณะที่ธนาคารยังมองถึงความสามารถในการชำระหนี้ของลูกค้าเป็นหลักในการพิจารณาสินเชื่อ จึงยังไม่เกิดแรงขับที่มากพอให้ธนาคารสนใจประเด็นสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังมีความกลัวที่จะสูญเสียความสัมพันธ์กับลูกค้า เนื่องจากยังมีลูกค้ารายเก่าที่ยังคงทำธุรกิจที่มีแนวโน้มส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและมีสินเชื่อเดิมคงค้างอยู่ จึงไม่สามารถปรับรูปแบบการดำเนินงานให้อยู่ภายใต้หลักการของความยั่งยืนได้ทันที และสุดท้ายคือความตื่นตัวของผู้บริโภค ที่อาจยังไม่มีความตระหนักหรือเข้าใจถึงบทบาทของลูกค้าธนาคาร ทำให้นโยบายการธนาคารเพื่อความยั่งยืนยังไม่ได้รับการผลักดันจากภาคส่วนดังกล่าวด้วย