Een Romeinse nederzetting op het Plateau van Margraten. Plangebied De Bloesemgaard, gemeente Eijsden-Margraten. Een archeologische opgraving

<p>Inleiding<br>In opdracht van BPD Ontwikkeling BV heeft RAAP tussen 15 en 20 december 2017 een archeologische opgraving uitgevoerd in het kader van het project ?Plangebied De Bloesemgaard? in de gemeente Eijsden-Margraten. Het voornaamste doel van het onderzoek was het veiligstellen van de wetenschappelijke informatie (behoud ex situ). Het onderzoek was een vervolg op een proefsleuvenonderzoek uit 2014 waarbij drie vindplaatsen werden aangetroffen, waarvan er twee behoudswaardig bleken: nederzettingsresten uit de Romeinse tijd en nederzettingsresten uit de middeleeuwen.</p><p>De opgraving onderzocht de Romeinse nederzettingsresten in het uiterste zuidoosten van het plangebied. Samen met de delen die reeds tijdens het proefsleuvenonderzoek waren onderzocht, is 3.883 m2 onderzocht. Dit betreft 74 % van het deel van de vindplaats dat binnen het plangebied ligt. De overige 26% kon niet meer onderzocht worden, omdat in het voor de opgraving geselecteerde gebied reeds een weg en kabels en leidingen waren aangelegd.</p><p>Resultaten<br>Het plangebied ligt op het terras van Margraten in het Zuid-Limburgse l?ssgebied, een plateauterras dat is bedekt met l?ss. Zoals verwacht werden nauwelijks intacte bodems vastgesteld, maar vooral bergbrikgronden: bodems die als gevolg van erosie afgetopt zijn. Het bodemprofiel was voorts nog verder aangetast als gevolg van dieper ploegen en recente grondwerkzaamheden. Dit laatste heeft plaats gevonden tussen het proefsleuvenonderzoek en de opgraving en is de reden dat vlakken tijdens de opgraving ten dele dieper aangelegd moesten worden dan gewenst (en tijdens het proefsleuvenonderzoek was gebeurd). Dit betekent dat alleen de dieper ingegraven sporen bewaard zijn gebleven en ook veel vondsten verloren zijn gegaan.</p><p>De opgraving heeft een klein deel van een nederzetting opgeleverd, met ??n huisplattegrond en resten van twee bijgebouwen. Daarnaast zijn nog gevonden: een omheiningsgreppel, enkele kuilen en paalsporen van kleine, niet te reconstrueren structuren. Opvallend waren twee grote en diepe kuilen, die waarschijnlijk oorspronkelijk als latrines zijn gebruikt. Deze kuilen lagen naast elkaar langs de omheiningsgreppel, met veel vondstmateriaal dat ge?nterpreteerd wordt als resten van verlatingsrituelen. De vondsten van de opgraving bestaan vooral uit gebruiksaardewerk, keramisch bouwmateriaal en natuursteen; organische en botanische resten zijn nauwelijks bewaard gebleven. Het dateerbare vondstmateriaal wijst op het verlaten van de nederzetting iets na het midden van de 2e eeuw, terwijl het vroegste materiaal uit de nederzetting uit het eerste kwart van de 2e eeuw komt. Alle gebouwen liggen parallel aan of staan haaks op elkaar ?n de omheiningsgreppel, hetgeen typisch is voor de inrichting van zogenaamde villaterreinen. Villa?s zijn typisch voor Zuid-Limburg in de Romeinse tijd en kenmerken zich doorgaans ook door een typisch mediterrane architectuur (stenen gebouwen met badhuis bijvoorbeeld) en daarbij horende bouwtechnieken. Voor dergelijke gebouwen of bouwtechnieken zijn echter geen aanwijzingen gevonden. Zulke resten zouden zich nog wel ten oosten en zuiden buiten het onderzoeksgebied kunnen bevinden, aangezien de vindplaats zich in die richtingen nog verder voorzet.</p><p>Aanbevelingen<br>Met deze opgraving is de wetenschappelijke informatie ex situ bewaard, zodat verder archeologisch onderzoek binnen het plangebied niet meer nodig is. Het wordt wel aanbevolen de aangrenzende gebieden in het oosten en zuiden aan te merken als archeologisch waardevolle gebieden. Dit geldt met name voor het ten oosten aansluitende akkergebied. Direct ten zuiden is het gebied namelijk reeds ontwikkeld in de vorm van een weg (de Scheuldersteeg) en een woonwijk.</p>