การดำเนินงานร่วมกันระหว่างชุมชนและองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษา องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกระแชง อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสถานภาพและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินกิจกรรมร่วมกันระหว่างชุมชนตำบลบ้านกระแชง และองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกระแชง อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลกระทบในการดำเนินกิจกรรมร่วมกันระหว่างชุมชนตำบลบ้านกระแชง และองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกระแชง อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี และ 3) เพื่อศึกษาข้อเสนอแนะในการดำเนินกิจกรรมร่วมกันระหว่างชุมชนตำบลบ้านกระแชง และองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกระแชง อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี ประชากรที่ใช้ในการศึกษาวิจัย คือ ประชาชนภายในชุมชนบ้านกระแชง เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานในองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกระแชง โดยมีการเก็บข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก และการศึกษาผ่านการค้นคว้าเอกสาร (Documentary) และทำการนำข้อมูลที่ได้จากการศึกษามาทำการวิเคราะห์สภาพปัญหา ศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการดำเนินงานร่วมกันผลการศึกษาพบว่า 1) ประเด็นสถานภาพและปัญหาและอุปสรรคที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ปรากฎถึงความไม่ยั่งยืน โครงการยังไม่สามารถตอบสนองความต้องการของประชาชนในชุมชนได้อย่างแท้จริง โดยลักษณะของโครงการ เมื่อเสร็จสิ้นโครงการไม่ได้เกิดการนำไปต่อยอด หรือบูรณาการเพิ่มเติมได้ 2) การสื่อสารของหน่วยงานองค์การบริหารส่วนตำบลสู่ประชาชนในพื้นที่ชุมชนในรูปแบบของการสื่อสารที่เกิดขึ้นมีความหลากหลาย อาทิ การประกาศเสียงตามสาย การแจ้งผ่านทางแอพพลิเคชัน Line ‘รักษ์บ้านกระแชง’ Facebook และเว็บไซต์ขององค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกระแชง ซึ่งจะเห็นได้ว่ามีการปรับปรุงรูปแบบในการสื่อสารให้ทันสมัยและสามารถเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายภายในชุมชนได้อย่างทั่วถึงมากยิ่งขึ้น 3) ด้านผู้นำชุมชนและตัวแทนชุมชน ผู้นำแบบทางการจะมีบทบาทมากกว่าผู้นำชุมชนแบบไม่เป็นทางการ เนื่องด้วยลักษณะการปฏิสัมพันธ์ภายในชุมชนที่มีน้อย จะเกิดขึ้นสำหรับสมาชิกส่วนน้อยเท่านั้น ในส่วนของผู้นำชุมชนแบบทางการ ในตำแหน่งของผู้ใหญ่บ้านในการสุ่มเก็บข้อมูลจะมีค่อนข้างหลากหลาย ทั้งในบางหมู่บ้านที่มีมุมมองต่อผู้นำชุมชนค่อนข้างเป็นเชิงบวก สามารถปฏิบัติหน้าที่ตัวแทนของชุมชน และพัฒนาหมู่บ้านได้ดี และในขณะเดียวกันก็มีความเห็นเชิงลบเช่นเดียวกัน การปฏิบัติงานของทางสมาชิก ส.อบต. ไม่สามารถมีผลงานที่ชัดเจนจนไม่สามารถสร้างความเข้าใจให้กับประชาชนในพื้นที่ได้ว่า สมาชิก ส.อบต. เป็นบทบาทของตัวแทนจากแต่ละหมู่บ้าน 4) ประเด็นการประสานทรัพยากร ทางหน่วยงานยังขาดการประสานทรัพยากรภายในพื้นที่ ยังไม่สามารถนำทรัพยากรภายในพื้นที่มาใช้ให้เกิดขึ้นได้อย่างเกิดประโยชน์สูงสุด การดำเนินงานในปัจจุบันยังคงปรากฎเพียงแต่การดำเนินงานของทางองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกระแชงเพียงลำพัง ปราศจากการบูรณาการหน่วยงานอื่น ๆ ในพื้นที่มาร่วมกันพัฒนาชุมชนข้อเสนอแนะจากการศึกษาในครั้งนี้ 1) ให้มีการสื่อสารที่ทั่วถึงชัดเจนในขณะการทำประชาคมร่วมกับชุมชนอย่างเป็นรูปธรรมถึงส่วนได้ส่วนเสียที่สมาชิกชุมชนจะได้รับ ให้มีการวิเคราะห์ให้เห็นข้อดีข้อเสียของการดำเนินโครงการอย่างแท้จริง ส่วนการสื่อสารข่าวสารให้สื่อสารผ่าน แอปพลิเคชั่นไลน์ (Line Application) โดยเป็นลักษณะของไลน์กลุ่มเพื่อให้ได้มีการสนทนาแลกเปลี่ยนภายในชุมชนถึงกัน และการสื่อสารผ่านทางผู้นำภายในชุมชน ทั้งผู้ใหญ่บ้านและสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล (ส.อบต.) ให้เป็นผู้ถ่ายทอดข้อมูลข่าวสารอีกเพิ่มเติมอีกครั้งหนึ่ง เพื่อรองรับการสื่อสารสำหรับกลุ่มที่ตกหล่นข่าวสารจากช่องทางอื่น ๆ 2) การประสานความร่วมมือของหน่วยงานอื่น ๆ ภายในพื้นที่ อาทิ หน่วยงานเอกชน สถาบันการศึกษาในพื้นที่ ซึ่งเป็นจุดแข็งของพื้นที่จังหวัดปทุมธานี อาทิ สาขาวิชาโทสวัสดิการผู้สูงอายุ คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในการทำงานร่วมกันในประเด็นโครงการโรงเรียนผู้สูงอายุ