Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Parallelweg 2B-C, Arkel Gemeente Molenlanden

IDDS Archeologie heeft in november 2025 een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Parallelweg 2B-C in Arkel, gemeente Molenlanden. De doel- en vraagstelling van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en zo nodig aanvullen van de gespecificeerde archeologische verwachting uit het bureauonderzoek.
Het booronderzoek heeft de aanwezigheid van een rivierduin en de afwezigheid van stroomruggen bevestigd. Het rivierduin heeft een hoge verwachting maar ligt zeer diep (minimaal 4,2 m -mv / -3,7 m NAP). De middelhoge verwachting van de crevasseafzettingen moet worden bijgesteld naar laag omdat de aangetroffen afzettingen zeer slap zijn en afkomstig van zeer smalle geultjes. De overige afzettingen in het plangebied zijn komafzettingen (klei en veen) met een lage archeologische verwachting.
Rekening houdend met een veiligheidsmarge van 30 cm wordt er vervolgonderzoek geadviseerd bij werkzaamheden die dieper reiken dan 3,9 m -mv (-3,4 m NAP).
De enige werkzaamheden die dieper zullen reiken dan bovengenoemde diepte, zijn de heipalen. Het nieuwe gebouw krijgt een omvang van 320 m2. Hieronder komen 36 heipalen, waarvan 20 met een diameter van 35 cm en 16 met een diameter van 40 cm. De totale oppervlakte van de heipalen is daarmee ruim minder dan 2% van de oppervlakte van de nieuwbouw. De afstand tussen de heipalen bedraagt nagenoeg overal 4,2 m. Het palenplan voldoet daarmee aan de richtlijnen voor een archeologievriendelijk heipalenplan zoals deze zijn opgesteld door de RCE.
Ter plaatse van de voormalige bebouwing zijn reeds heipalen aanwezig. Met een afstand tussen de (rijen) heipalen van ca. 1,6-3,0 m en een totale oppervlakte van net meer dan 2% van het gebouw kan dit palenplan niet als archeologievriendelijk worden beschouwd. Deze zone van 129 m2 was daarom al niet goed geschikt voor eventueel toekomstig archeologisch onderzoek, waardoor het toevoegen van heipalen hier geen noemenswaardige aanvullende verstoring oplevert.
IDDS Archeologie adviseert om het plangebied, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden.
Besluit gemeente Molenlanden
Op basis van de onderzoeksresultaten kan de archeologische verwachting bijgesteld worden naar laag voor alle perioden met uitzondering van de top van het rivierduin waarin een humeuze laag aangetroffen is en daarmee in potentie bewoonbaar was. De top van het rivierduin ligt echter dermate diep, 4,2 m
-mv, dat de geplande bodemingrepen geen significante invloed hebben op het potentiële archeologisch niveau.
Daarom adviseer ik om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen bodemingrepen. Ook het palenplan is vrijgesteld van verder onderzoek. Wel dient de dubbelbestemming Waarde Archeologie te blijven bestaan voor eventuele toekomstige bodemingrepen die dieper gaan dan 3,9 m-mv / -3,4 m NAP (top rivierduin + een bufferzone van 30 cm).