Heesseltsche Uiterwaarden West Betuwe Ankers gelicht in de Heesseltsche Uiterwaarden Heesselt, gemeente West Betuwe Een Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven – variant Archeologische Begeleiding

<p>In het kader van het Programma KRW/NURG Midden- en Oost-Nederland is door Rijkswaterstaat opdracht verleend aan Martens en Van Oord Aannemingsbedrijf voor het herinrichten van de Heesseltsche Uiterwaarden langs de noordzijde van de Waal ter hoogte van de plaats Heesselt. De herinrichting is uitgevoerd binnen het vigerende bestemmingsplan en volgend op het Inrichtings- en uitvoeringsplan Herinrichting Heesseltsche Uiterwaarden MIRT4 van 10 maart 2015. Als onderaannemer van Martens en Van Oord heeft Vestigia vervolgens in de periode juni 2017 tot en met juni 2019 de passieve begeleiding uitgevoerd. Hierbij is diverse keren het veld bezocht om of archeologische toevalsvondsten te documenteren of om de oevers van de uitgegraven waterpartijen en nevengeulen te inspecteren op archeologische sporen en/of vondsten. Het doel van het Inventariserend Veldonderzoek – variant Archeologische Begeleiding is vast te stellen of binnen de begrenzing van de te graven nevengeul in de voormalige strangen archeologische resten aanwezig zijn. Bij aantreffen van archeologische resten dienen deze volledig te worden gedocumenteerd en geborgen. De algemene vraagstelling bij het onderzoek is welke archeologische vondsten en /of vindplaatsen komen voor binnen de uiterwaarden van Heesselt en welke bijdrage leveren zij aan de geschiedenis van het gebied. Tijdens de archeologische begeleiding van de werkzaamheden in de Heesseltsche Uiterwaarden zijn enkele archeologisch vondsten gedaan, namelijk twee scheepsankers en vier constructiebalken. Zowel de scheepsankers als de balken zijn niet aan een vindplaats in het terrein te koppelen. Het zijn losse archeologische voorwerpen die hier vermoedelijk in de rivier zijn achtergebleven. Het eerste anker betreft een anker van het type stokanker met houten stok. Het heeft een totale hoogte van 187 cm. De gesmede schacht van het anker is bovenaan vierkant met een omtrek van 17 cm tot achtkantig met een omvang van 19,5 cm naar onderen richting het kruis. Bovenaan de schacht is een oog met een grote ankerring of roering. Hieronder heeft de schacht twee rechthoekige uitstulpingen waar de ankerstok heeft gezeten. De armen zijn ieder ongeveer 68 cm lang. De handen, klauwen of vloeien hebben een lengte van zo'n 30 cm. De ankerstok is van hout geweest; in het gecorrodeerde metaal van de schacht zijn nog (afdrukken van) houtresten aanwezig. Op beide zijden van het kruis zijn inscripties of tekens aangebracht. Aan de ene zijde betreft het een verzameling van 40 stippen op het kruis en een tekening op de onderzijde van de schacht. Op de andere zijde staan uitsluitend een verzameling stippen (minimaal 28 stuks) op het kruis en op de onderzijde van de schacht en lijkt een aanzet tot een cijfer of een letter zichtbaar. Het tweede anker betreft een ijzeren stokanker met een wegklapbare ankerstok. Het anker heeft een totale hoogte van 105 cm. De schacht van het anker heeft twee platte zijden en twee meer afgeronde zijden en is nabij het kruis ca. 8 cm breed en onder de ankerstok ca. 4 cm breed. De armen van het anker hebben een lengte van ca. 48 cm en de handen een lengte van ca. 28 cm. Bovenaan de schacht zit een gat waar de helft van een ijzeren ankerstok doorheen steekt. Aan het uiteinde van het resterende deel van de ankerstok zit een druif. De vier constructiebalken zijn alle vier uit grote, zware eikenhouten stammen gehaald. De bewerking is deel gezaagd en deels bekapt, waarna ook andere bewerkingssporen zijn aangebracht zoals de boorgaten. Eén balk heeft ook enkele merktekens, maar deze zijn niet verder te duiden. Onduidelijk is of de balken in verband met elkaar zijn aangetroffen, maar geen van de sporen op de balken lijkt daartoe aanleiding te geven. Aangezien er binnen het plangebied geen vindplaatsen zijn aangetroffen, is ook geen nadere waardestelling conform eisen uit de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie nodig.Het plangebied heeft in de huidige situatie een zeer lage archeologische verwachting. Op basis van de resultaten van de archeologische begeleiding kan deze zeer lage archeologische verwachting worden gehandhaafd met de aantekening erbij dat in het gebied incidentele vondsten met een archeologische waarde kunnen worden aangetroffen. Voor het plangebied blijft dan ook de meldingsplicht van een archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet of erosie van de geulen een archeologische toevalsvondst wordt gedaan, is het wenselijk de beheerder van het gebied te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente West Betuwe en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.</p>