ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อระดับความเครียดของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในพื้นที่อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

การศึกษาครั้งนี้ เป็นศึกษาศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง เพื่อประเมินระดับความเครียด และอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยนำ ปัจจัยเอื้อ ปัจจัยเสริม และคุณลักษณะของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงกับความเครียดของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ในพื้นที่อำเภอบางปะอิน จังหวัfพระนครศรีอยุธยา เก็บข้อมูลระหว่างเดือนเมษายน – มิถุนายน 2567 ด้วยแบบสอบถาม จำนวน 204 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และ Multiple binary logistic regression ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ผลการศึกษาพบว่าผู้ดูแลส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงร้อยละ 81.9 มีความเครียดในระดับสูงร้อยละ 22.5 รู้สึกเหนื่อยล้าร้อยละ 91.2 รองลงมาคือ รู้สึกว่ามีเรื่องที่เรียกร้องให้ตอบสนองมากมายร้อยละ 88.3 ความรู้ในการดูแลในระดับดีร้อยละ 65.2 ระยะเวลาความต่อเนื่องในการดูแลผู้สูงอายุ ที่มีภาวะพึ่งพิงอยู่ในช่วง 1 – 3 ปี ร้อยละ 53.9 จากการวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่าผู้ดูแลที่ดูแลมากกว่า 6 ชั่วโมงต่อวัน มีความเครียดมากกว่าผู้ที่ดูแลน้อยกว่า 6 ชั่วโมงต่อวัน 9.62 เท่า (95% CI AOR: 2.61 – 35.46) ผู้ดูแลที่ได้รับการสนับสนุนจากบุคคลในครอบครัวในระดับต่ำ มีความเครียดมากกว่าผู้ดูแลที่ได้รับการสนับสนุนจากบุคคลในครอบครัวในระดับมาก 20.61 เท่า (95% CI AOR: 5.92 – 71.74) นอกจากนี้พบว่า การดูแลผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงที่โรคประจำตัวมากกว่า 1 โรค ส่งผลให้ผู้ดูแลมีความเครียดกว่าการดูแลผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิงที่มีโรคประจำตัว 1 โรค 13.51 เท่า (95% CI AOR: 4.03 – 45.26)จากผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า การแก้ไขปัญหาความเครียดของผู้ดูแลเป็นสิ่งสำคัญ โดยการสนับสนุนเพิ่มจำนวนผู้ดูแลมืออาชีพให้เพียงพอต่อความต้องการ การใช้เทคโนโลยีเข้ามา มีส่วนช่วยในการดูแล และส่งเสริมให้ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงทำกิจวัตรประจำวันด้วยตัวเองเท่าที่ทำได้เพื่อลดจำนวนชั่วโมงในการดูแล เพิ่มการสนับสนุนจากบุคคลในครอบครัวให้มีส่วนร่วมในการดูแล โดยรับฟังให้กำลังใจ ให้ความร่วมมือในการตัดสินใจแก้ไขปัญหา ไม่ทอดทิ้งให้ผู้ดูแลรับภาระเพียงลำพัง รวมถึงแบ่งหน้าที่การดูแลตามความสามารถของสมาชิกในครอบครัว สร้างความรอบรู้ ด้านสุขภาพ ปลูกฝังการมีพฤติกรรมสุขภาพที่ดีตั้งแต่ระดับบุคคล ชุมชน สังคม และส่งเสริมการตรวจคัดกรองสุขภาพประจำปี เพื่อลดความเสี่ยงและความรุนแรงของโรคติดต่อไม่เรื้อรัง ลดภาวะแทรกซ้อนและป้องกันภาวะพึ่งพิงในอนาคต ซึ่งจะนำไปสู่ความผาสุกและการมีคุณภาพชีวิต ที่ดีของผู้ดูแล