Den Ham, Fransumerweg 2 (Gemeente Westerkwartier, Gr.) Een Archeologisch Bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Verkennende en Karterende Fase

De bodem in het plangebied is in het algemeen redelijk bewaard gebleven. In het noorden is bij twee boringen een waarschijnlijke slootdemping aangetroffen. Onderin de demping zijn scherven middeleeuws kogelpotaardewerk gevonden. Ook zijn in de demping kleine stukken baksteen en enig cement aanwezig, maar materiaal dat eenduidig van omstreeks de twintigste eeuw dateert is niet gevonden. Evenmin zijn bij het onderzoek wierdelagen aangetroffen. Mogelijk dateert de aangetroffen demping uit de middeleeuwen en is hij ontstaan bij uitbreiding van de wierde in die tijd. In dat geval liggen de materialen onderin de demping nog op de plek waar ze toentertijd zijn achtergelaten door de bewoners van de wierde. De vondsten kunnen dan een waardevolle bron van informatie vormen voor het leven op de wierde in die tijd. Een andere mogelijkheid is dat de wierde korter geleden is gedempt met aangevoerde wierdegrond. In dat geval bevinden de scherven aardewerk en het bot zich niet meer in de oorspronkelijke context en is de archeologische waarde ervan minder groot. Selectie-advies door senior KNA-prospector drs. J.M.G. Bongers. Aangezien het onderzoek aanwijzingen heeft opgeleverd voor een mogelijk middeleeuwse slootdemping, adviseren wij om geen graafwerk te laten uitvoeren dat dieper reikt dan -0,3 meter NAP. Dit komt neer op circa 0,7 meter beneden het maaiveld in het plangebied en 1,0 meter beneden het niveau van het betonpad dat er noordelijk langs loopt. Op die wijze wordt een marge van 0,2 meter aangehouden tot het vondstenrijke diepe deel van de slootdemping waarvan de top rond -0,5 meter NAP ligt. Als toch dieper graafwerk nodig is, dan adviseren wij om het terrein eerst nader te onderzoeken door middel van proefsleuven zodat kan worden vastgesteld wat de aard, ouderdom, omvang en waarde van de dempingen zijn. Een proefsleuvenonderzoek dient te worden uitgevoerd door een daarvoor gecertificeerd bureau volgens een vooraf door de bevoegde overheid goedgekeurd programma van eisen. Wij adviseren het graafwerk voor de bouw van de loods op archeologische gronden toe te staan zonder nader onderzoek, omdat dit ruim boven het genoemde niveau van -0,3 meter NAP zal blijven. Wel wijzen wij erop dat voor alle bodemingrepen geldt dat als archeologische grondsporen worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, dat daarvan direct melding dient te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Westerkwartier. De gemeente Westerkwartier, dhr. P. Soet, heeft op 19 april 2022 laten weten akkoord te gaan met de inhoud van dit rapport en het advies over te nemen.