Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Bornsestraat 13 te Bornerbroek, gemeente Almelo (OV) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Bornsestraat 13 te Bornerbroek, gemeente Almelo (OV)

<p>Laagland Archeologie heeft in juli 2023 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Bornsestraat 13 te Bornerbroek. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom geplande aanleg van een monomestvergister. Hiertoe is een ontgraving tot circa 1 m -mv voorzien.<br>Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.<br>Het plangebied ligt in een dalvormige laagte. Oostelijk ligt een omvangrijke zone met grondmorenewelvingen waarop gordeldekzandruggen voorkomen. Westelijk ligt een zone met dekzandwelvingen waarop onder andere dekzandruggen liggen. Bodemkundig is het plangebied en omgeving gekarteerd als laarpodzolgrond. Dit duidt erop dat ondanks de ligging in een laagte, het terrein voldoende ontwaterd (voldoende hooggelegen) was om bodemvorming mogelijk te maken. De bodem werd in het verleden goed genoeg geacht om te ontginnen tot bouwland, waarbij tevens een dun plaggendek is aangebracht. Op basis van oude kaarten is het waarschijnlijk dat specifieke (wat hoger gelegen) delen zijn ingericht als landbouwgrond en zijn voorzien van een plaggendek. Qua bodemgebruik is het terrein een lappendeken in een heidegebied waar kleine bouwlandperceeltjes (kampontginningen) zich afwisselen met hooilanden, graslanden, hakhout en bosperceeltjes. Een en ander wijst op een terrein met natte omstandigheden dat zich niet bij uitstek leent voor vroegere vormen van landbouw. De historische benaming van het erf verwijst eveneens naar natte omstandigheden. Historische bronnen erop dat erve Bolscher tot in de 14e eeuw is terug te voeren. Wellicht is het erf tot circa 1100 terug te voeren. Vanaf die periode ontstaat een tendens waarbij boerenerven naar de randen van het akkerareaal worden verplaatst en sindsdien min of meer plaatsvast blijven. Op oude kaarten vanaf 1832 ligt de bebouwing aldoor westelijk van het plangebied, dat zich op de meeste oude kaarten in een groenzone bevindt. Vanaf halverwege de vorige eeuw nadert bebouwing het plangebied.<br>Ongeveer 450 m westelijk zijn resten van een grafveld uit de Late Bronstijd – Vroege IJzertijd bekend. Geomorfologisch ligt deze vindplaats – voor zover deze juist is geregistreerd – op de overgang van een laagte (ven?) naar dekzandwelvingen en een gordeldekzandrug. De aanwezigheid van een grafveld duidt erop dat in de omgeving ook resten van nederzettingen uit die periode zijn te verwachten. Die zijn vermoedelijk vooral op de hogere delen van het omliggende landschap te vinden.<br>Op basis van het historische bodemgebruik zijn er geen aanwijzingen dat de bodem in het plangebied is geroerd, afgezien van bioturbatie veroorzaakt door boom- en struikwortels. Daarnaast loopt een leiding door het plangebied.<br>Op basis van de inventarisatie geldt een (zeer) hoge verwachting voor resten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd, een en ander samenhangend met erve Bolscher. Voor resten uit oudere perioden kan een middelhoge verwachting worden aangehouden.<br>Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.<br>Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat de bodem tot diep in de C-horizont is verstoord. De kans dat het gebied nog archeologische resten met een intacte archeologische context bevat wordt daarom laag geacht.<br>Op basis van de resultaten van het veldonderzoek wordt geadviseerd geen archeologisch vervolgonderzoek in het plangebied uit te voeren en het plangebied vrij te geven voor het aspect archeologie.<br>Dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Almelo. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, mevr. E. Kaptijn.<br>Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).</p>